Περί μεταρρύθμισης

Με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης και την ένταξη της χώρας μας σε καθεστώς δημοσιονομικής προσαρμογής,με την υπογραφή των δανειακών συμβάσεων με το ΔΝΤ και τους ενωσιακούς εταίρους,καθημερινό σχεδόν θέμα στο δημόσιο διάλογο αποτελούν οι περίφημες μεταρρυθμίσεις.Πλήθος πολιτικών,αναλυτών,ακαδημαϊκών και δημοσιογράφων προσπαθούν με κάθε τρόπο να καταστήσουν σαφή στο ΄΄αμαθές΄΄ κοινό την αναγκαιότητα πραγμάτωσης βαθιών μεταρρυθμιστικών τομών,οι οποίες αφενός  θα αποτελέσουν το έναυσμα για την επίτευξη της πολυθρύλητης ανάπτυξης,κυρίως όμως θα βάλουν-επιτέλους-την χώρα μας στο κάδρο των ισχυρών ευρωπαϊκών κρατών,απαλλάσσοντας μας έτσι από τον ΄΄σοβιετικό βραχνά΄΄ που μας μαστίζει εδώ και δεκαετίες.Το πλέον αξιοπρόσεκτο της όλης υπόθεσης είναι πως την παραπάνω θέση συμμερίζονται άνθρωποι από διάφορα πολιτικά στρατόπεδα και όχι μόνο από το κυβερνητικό.Υπάρχουν,για παράδειγμα,δεκάδες αριστεροί,σοσιαλδημοκράτες και κεντρώοι διανοούμενοι οι οποίοι,αν και εκφράζουν την βαθιά αντίθεσή τους σε διάφορους επαχθείς όρους των συμφωνηθέντων με τους δανειστές,στο κομμάτι των μεταρρυθμίσεων έχουν μόνο θετικά σχόλια να προσάψουν.Άλλωστε,όπως λένε,αλλαγές σαν την ηλεκτρονική στήριξη του φορολογικού συστήματος ή τις οργανωτικές μεταβολές στα υπουργεία,χωρίς την παρέμβαση των τροϊκανών,θα έμεναν εσαεί απραγματοποίητες.Βέβαια,όπως πολύ καλά γνωρίζουμε,οι προωθούμενες μεταρρυθμίσεις δεν μένουν μόνο στο στάδιο της-απαραίτητης-οργανωτικής μεταβολής του δημοσίου ή στην παροχή τεχνογνωσίας για θέματα όπως το φορολογικό,αλλά εκτείνονται σε όλο σχεδόν το φάσμα της οικονομικής πολιτικής,από τις ιδιωτικοποιήσεις και την κατάργηση των ΄΄δαιδαλωδών΄΄ εργασιακών νομοθετημάτων,μέχρι την χάραξη παραγωγικής πορείας.Η καθολική αυτή εμμονή στις μεταρρυθμίσεις με οδήγησε σε μία μικρή αναζήτηση αναφορικά με τον ρόλο τους διαχρονικά,τους οπαδούς και το πως εφαρμόστηκαν.
 Στην νεότερη ιστορία θα μπορούσαμε να χρίσουμε ως πρωτοπόρους μεταρρυθμιστές τους κλασικούς οικονομολόγους του 16ού-17ού αιώνα,όπως τον Άνταμ Σμιθ και τον Ντέιβιντ Ρικάρντο.Επηρεασμένοι από τις ανακατατάξεις του προηγούμενου αιώνα στις παραδοσιακές κοινωνικές σχέσεις,οι εν λόγω οικονομολόγοι διέκριναν στο πρόσωπο της δυναμικά αναδεικνυόμενης αστικής τάξης ένα κοινωνικό υποκείμενο που θα έπαιζε εξέχοντα ρόλο τόσο στο πεδίο της οικονομίας,αλλά κυρίως στο πεδίο της οικοδόμησης νέων,πρωτοποριακών θεσμών, που θα διέλυαν οριστικά τους αντίστοιχους παρηκμασμένους φεουδαρχικούς και θα απελευθέρωναν το άτομο και την κοινωνία.Βασιζόμενοι στην θεωρία του ΄΄αόρατου χεριού΄΄,υποστήριζαν πως οποιαδήποτε εξουσιαστική οντότητα,είτε λέγεται φεουδάρχης είτε κράτος,θα έπρεπε να μην παρεμβαίνει στην αγορά καθώς η τελευταία μπορεί κάλλιστα να αυτορυθμίζεται και να δημιουργεί έτσι ευημερία για όλους.Η θέση αυτή,βαθύτατα μεταρρυθμιστική για τα δεδομένα της εποχής,απεδείχθη ο μοχλός που οδήγησε την αστική τάξη σε μια απίστευτη ενεργητικότητα,ανάπτυξη και πρόοδο.Ωστόσο,το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο οικοδομήθηκε ήταν πρωτόλειο σε σχέση με τα όσα επακολούθησαν,ιδίως μετά την βιομηχανική επανάσταση,καθώς οι δυναμικότεροι τομείς της οικονομίας τότε ήταν το εμπόριο και οι χειρωνακτικές δραστηριότητες,όπως η βιοτεχνία.Η ουσία πάντως είναι και δεν αμφισβητείται από κανέναν πως ο φιλελευθερισμός υπήρξε πρωτοποριακή για τα δεδομένα της εποχής ιδεολογία και συνέβαλε τα μάλα στην κοινωνική πρόοδο.
 Τα δεδομένα θα αλλάξουν άρδην με την βιομηχανική επανάσταση και την τομή που αυτή έφερε στις κοινωνικές σχέσεις με την εμφάνιση της μισθωτής εργασίας.Η αστική τάξη πλέον αλλάζει κατεξοχήν προσωπείο και ο δαιμόνιος,καινοτόμος και δουλευταράς έμπορος του παρελθόντος μετατρέπεται στον οκνηρό,τεμπέλη και εκμεταλλευτή βιομήχανο,ο οποίος,πέραν της σύναψης σχέσεων εξαρτημένης εργασίας(την παροχή δουλειάς δηλαδή),δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να προσφέρει τίποτε στο κοινωνικό σύνολο.Η εξαθλίωση των εργαζόμενων θα οδηγήσει στην εμφάνιση επαναστατικών θεωριών,όπως αυτής του μαρξισμού και πλέον η έννοια της μεταρρύθμισης  εγκαταλείπεται,από την στιγμή που ούτε προοπτική διαφαίνεται, ούτε πολιτικό υποκείμενο για να την πραγματοποιήσει υπάρχει.Οι εξεγέρσεις και οι αναταραχές αποτελούν σύνηθες φαινόμενο μέχρι τις απαρχές του 20ού αιώνα,καθώς η αδιαλλαξία των κεφαλαιοκρατών είναι τέτοια που τους οδηγεί στο να μην επιθυμούν οποιαδήποτε παραχώρηση.Με την πάροδο ωστόσο του χρόνου και τις μεμονωμένες,πλην σημαντικές νίκες των εργατών,η ιδέα της μεταρρύθμισης,αντί της επαναστατικής λύσης,επανέρχεται στο προσκήνιο,με βασικό εκφραστή τον Έντουαρντ Μπέρνσταιν.Ο τελευταίος,αν και ανήκε στον κύκλο των Μαρξ-Ένγκελς,διαφοροποιήθηκε απ αυτούς.Βασική του πεποίθηση ήταν πως ο καπιταλισμός γίνεται να αλλάξει εκ των ένδον,με γενναίες και ριζοσπαστικές πολιτικές,θέση που τον οδήγησε σε σύγκρουση με την επαναστατική πλευρά.Ασχέτως αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς μαζί του,ο Μπέρνσταιν ήταν ο πρώτος που μίλησε για μεταρρύθμιση στα πλαίσια του βιομηχανικού-μονοπωλιακού καπιταλισμού.Βγάζουμε συνεπώς το πρώτο συμπέρασμα,ότι δηλαδή η έννοια της μεταρρύθμισης στο καπιταλιστικό σύστημα εμφανίζεται πρώτα στο πολιτικό λεξιλόγιο της αριστεράς και όχι σε αυτό του συντηρητικού στρατοπέδου.Απολύτως λογικό,αν το σκεφτεί κανείς,δεδομένου πως ο συντηρητικός διέπεται από μια απίστευτη φοβικότητα απέναντι στην αλλαγή και στην αμφισβήτηση παραδεδεγμένων θεσμών και ιδεολογημάτων,τα οποία άλλωστε είναι και αυτά που εξασφαλίζουν την ύπαρξή του.Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα από το Ρεπουμπλικάνικο κόμμα στις ΗΠΑ δεν νομίζω να υπάρχει,όπου τα κέντρα σκέψης του,όπως το tea party,έχουν φτάσει στο σημείο να χαρακτηρίσουν τον Ομπάμα(!) μαρξιστή,όταν αυτός έθεσε απλώς προς δημόσια συζήτηση το ζήτημα της φορολογίας των επιχειρήσεων.
 Η αναφορά στο Ρεπουμπλικάνικο κόμμα δεν έγινε τυχαία.Η εκλογή του Ρίγκαν στην ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών σηματοδοτεί την εμφάνιση μιας νέας σχολής οικονομικής σκέψης,αυτής του Σικάγου.Οι νεοφιλελεύθεροι η νεοκλασικοί οικονομολόγοι της σχολής έρχονται να ταράξουν τα ήρεμα νερά του κεινσιανισμού και της σοσιαλδημοκρατίας,εμφανιζόμενοι ως πεφωτισμένοι μεταρρυθμιστές και αναγεννητές του ΄΄τσαλακωμένου΄΄ από την σοσιαλδημοκρατία φιλελευθερισμού.Θα μπορούσαμε και εδώ να αναλύσουμε το πόσο αντιριζοσπαστική στην ριζοσπαστικότητά της υπήρξε η σοσιαλδημοκρατία,με αποτέλεσμα να εμφανιστεί εντελώς απροετοίμαστη στην εμφάνιση του τέρατος,ωστόσο δεν είναι του παρόντος.Η ουσία είναι πως η δράκα των παιδιών του Σικάγου αποτέλεσε το νέο μεγάλο ιδεολογικό ρεύμα,με πρωταρχική αποστολή,όπως ειπώθηκε,την επανατοποθέτηση του φιλελευθερισμού ως κυρίαρχης ιδεολογίας.
 Λειτουργώντας τελείως καιροσκοπικά και αντιεπιστημονικά,οι νεοφιλελεύθεροι επιχείρησαν σε πρώτη φάση να καταδείξουν τα μελανά σημεία που δημιούργησε η αναδιανεμητική πολιτική τα χρόνια μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο,όπως οι χαμηλοί οικονομικοί δείκτες και ο πληθωρισμός.Παράλληλα,μέσα από μια άρτια ενορχηστρωμένη προπαγάνδα,άρχισαν αν αμφισβητούν ευθέως τον ρόλο του κράτους σε τομείς όπως η παιδεία,η στέγαση,η υγεία,η ενέργεια κτλ,αντιπροτάσσοντας την ιδιωτική πρωτοβουλία και τις ιδιωτικοποιήσεις.Το πιο σημαντικό ωστόσο στοιχείο που πλαισίωσε την προπαγάνδα αυτή υπήρξε η πλήρης αναγόρευση της αριστεράς σε μια τελείως παρωχημένη δύναμη,ανίκανη να δώσει λύσεις και να αντεπεξέλθει στα σημεία των καιρών.Η θέση αυτή γοήτευσε μεγάλα τμήματα των μεσοαστικών στρωμάτων,τα οποία για πολλά χρόνια παρέμεναν στάσιμα(ο λόγος οφείλεται και πάλι στην ανεπαρκέστατη σοσιαλδημοκρατία)οικονομικά και κοινωνικά και τα οποία έβλεπαν στο πρόσωπο των νέων και δυναμικών ηγετών,όπως η Θάτσερ και ο Ρίγκαν,τους ανθρώπους που θα τους απάλλασσαν από την νομοτελειακή μικροαστική τους νόρμα.Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως τόσο η Θάτσερ,όσο και ο Ρίγκαν έπαιξαν το χαρτί του πολέμου και της έξαρσης του εθνικιστικού αισθήματος των πολιτών τους,συνάμα βέβαια με την αντικομμουνιστική υστερία.Εφόσον λοιπόν ο νεοφιλελευθερισμός νομιμοποιήθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα στα μάτια της νεοδιαμορφωθείσας μεσοαστικής τάξης,έβαλε πλώρη για την πραγμάτωση της θεϊκής του αποστολής(δεν είναι οξύμωρο,ούτε ειρωνικό,οι νεοφιλελεύθεροι οικονομολόγοι θεωρούσαν πραγματικά τον εαυτό τους επωμισμένο με μια θεϊκή αποστολή).
  Οι νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις που ακολούθησαν,κινήθηκαν σε δύο γραμμές:σε πρώτη φάση είχαμε την άνευ προηγουμένου απαξίωση του ΄΄δημόσιου΄΄.Δεν μιλάμε απλώς για μείωση,ελάττωση και συρρίκνωση του δημόσιου τομέα.Η μεγαλύτερη νίκη του νεοφιλελευθερισμού και των μεταρρυθμίσεων του εντοπίζεται στον τομέα της ιδεολογίας.Τι και αν η πραγματικότητα δείχνει πως η κρατική παρέμβαση,πέρα από εξισορροπητικό ρόλο,παρέχει και τεράστιες δυνατότητες ανάπτυξης(πχ Κίνα)? Τι και στα κράτη που εφαρμόστηκαν νεοφιλελεύθερες πολιτικές ο κρατικός παράγων ουδέποτε εξαλείφθηκε πλήρως,αλλά ήταν πάντα παρών για να σώσει μία τράπεζα ή να πληρώσει εξοπλισμούς? Τι και αν σε πολλές χώρες με εξασθενημένο πρωτογενή και δευτερογενή τομέα,με απουσία δηλαδή βιομηχανικού κεφαλαίου,όπως η Ελλάδα,το κεφάλαιο βρήκε τεράστιες διόδους κερδοφορίας μέσω της σύμπραξης του με το κράτος(κρατικομονοπωλιακός καπιταλισμός)? Όλα αυτά δεν ελήφθησαν ποτέ υπόψη,ούτε ενόχλησαν τους νεοφιλελεύθερους.Σημασία για αυτούς είχε η αποδόμηση του ΄΄δημοσίου΄΄ ιδεολογικά και δευτερευόντως πρακτικά.
 Σε δεύτερο επίπεδο είχαμε την πεποίθηση πως για να προωθηθούν μεταρρυθμίσεις έπρεπε να συντελεστούν τεράστιες ανατροπές στον τομέα της εργασίας.Και σε αυτή την περίπτωση οι διδαχές της επιστήμης και της κοινής λογικής πήγαν περίπατο.Τι και αν ο χαμηλότερος μισθός δημιουργεί τρομερή πτώση της ζήτησης? Τι και αν η επαναφορά εργασιακών συνθηκών κατέργων μειώνει κατά πολύ την παραγωγικότητα? Τι και αν οι μειωμένοι μισθοί δημιουργούν τρομερές ανισότητες και τρομακτική ανεργία? Τίποτα απ όλα αυτά δεν ένοιαζε τους νεοφιλελεύθερους.Ο στόχος,άλλωστε,ο οποίος και σ αυτήν την περίπτωση ήταν η παγίωση μίας ήδη παγιωμένης ιδεολογίας,είχε επιτευχθεί.
 Η τελείωση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών επετεύχθη με δύο τρόπους.Αφενός με την χρηματιστικοποίηση του κεφαλαίου,αφετέρου με την δημιουργία μορφωμάτων,όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ευρώ,οι οποίες επέφεραν ακόμα μεγαλύτερα κέρδη για τα ιμπεριαλιστικά κράτη,ενώ αφαίρεσαν και την τελευταία ικμάδα ανταγωνιστικότητας και δυνατότητας εθνικού οικονομικού και παραγωγικού σχεδιασμού στις εξαρτημένες χώρες.Αυτό συντελείται και στην χώρα μας,όπου το πρόβλημα εντοπίζεται ξεκάθαρα στον τομέα της εσωτερικής ζήτησης και ανταγωνιστικότητας.
 Καθίσταται συνεπώς σαφέστατο το περιεχόμενο που έχουν οι προωθούμενες μεταρρυθμίσεις και τα αποτελέσματα που θα επιφέρουν στον κόσμο της εργασίας.Σαφέστατη ωστόσο καθίσταται και η ηττοπαθέστατη στάση των ριζοσπαστικών δυνάμεων της χώρας,οι οποίες δείχνουν τρομερά απρόθυμες για αγώνα και υιοθέτηση αντίθετων πολιτικών.Είναι χαρακτηριστικό ότι παρότι μνημονεύεται συνεχώς η Ισλανδία και η Αργεντινή από διάφορες δυνάμεις,ουδεμία πραγματικά δείχνει να γνωρίζει τι πραγματικά έγινε εκεί και τι πορεία ακολουθήθηκε.Είναι θλιβερή η εμμονική προσήλωση στο ευρώ και η προσμονή αλλαγής ευρωπαϊκών συσχετισμών,μπας και μας λυπηθεί κανείς και κουρέψει ακόμα περισσότερο το χρέος.Σε συνδυασμό και με τους οργανικούς διανοούμενους,οι οποίοι βρισκόμενοι στην πνευματική τους ΄΄ραστώνη΄΄ αδυνατούν να ριζοσπαστικοποιήσουν τις μάζες,ο ελληνικός λαός καλείται να τραβήξει το κουπί μόνος του.Πρέπει να αντιληφθεί επιτέλους πως κανένας δεν θα τον σώσει,πως καμία επένδυση δεν βρίσκεται στα σκαριά,πως η ύφεση και η ανεργία θα ταλαιπωρούν για χρόνια αυτόν και τα παιδιά του.Πρέπει όμως να αντιληφθεί και πως δεν έχει καμία θέση πλέον μέσα στο ευρώ και την ΕΕ,ούτε κάποιο λόγο να πληρώσει το χρέος.

Αστοί,οι δοσίλογοι της κάθε εποχής

Η ιστορία του νεοελληνικού κράτους είναι από μια ορισμένη πλευρά ιστορία άμεσου είτε έμμεσου ξεπουλήματος του πολιτικού κόσμου της χώρας στο ξένο εκμεταλλευτικό κεφάλαιο. Δεν υπήρξε ούτε υπάρχει αστικό πολιτικό κόμμα και αστός πολιτικός που να μην ήτανε είτε να μην είναι συνδεδεμένος με τον έναν είτε τον άλλο τρόπο με το ξένο κεφάλαιο, με ξένες πολιτικές επιρροές, και στην πρώτη γραμμή με το αγγλικό κεφάλαιο και την αγγλική πολιτική.

Η πολιτική του αστικοτσιφλικάδικου πολιτικού κόσμου από τότε που υπάρχει ανεξάρτητο ελληνικό κράτος μέχρι σήμερα δεν ήταν στην ουσία της ούτε εθνική ούτε ανεξάρτητη. Ήταν πολιτική υποδούλωσης, εξάρτησης από ξένο κεφάλαιο και την ξένη πολιτική. Και τ' αποτελέσματα είναι γνωστά: Να ΄ναι η Ελλάδα στα χάλια που βρίσκεται. Για τον αστικοτσιφλικάδικο πολιτικό κόσμο και τις πλουτοκρατικές τάξεις που εκπροσωπεί, η κατάσταση αυτή είναι φυσιολογική. Γιατί η σύνδεση και η υποταγή μας στο ξένο κεφάλαιο εξυπηρετεί απόλυτα τα οικονομικά τους συμφέροντα σε βάρος του Λαού και του τόπου. Έτσι μπορούμε να καταλάβουμε και γιατί στην Ελλάδα δεν είχαμε ούτε έχουμε απ' την πλευρά της αστικής τάξης συνεπές δημοκρατικό πολιτικό κίνημα. Γιατί η αστική τάξη στην Ελλάδα και ο πολιτικός της κόσμος πρόδωσαν την αστικοδημοκρατική αποστολή τους, που περιλαμβάνει και τη δημιουργία πραγματικά γερής, οικονομικά και πολιτικά ανεξάρτητης νεοελληνικής εθνικής πολιτείας. Και να γιατί ο εργαζόμενος Λαός, που αυτός πληρώνει τα σπασμένα της προδοσίας αυτής και της οικονομικής και πολιτικής εξάρτησης της χώρας απ' το ξένο κεφάλαιο, ανάλαβε αυτός το καθήκον της δημιουργίας μιας πραγματικά λεύτερης και ανεξάρτητης δημοκρατικής Ελλάδας. Η φυσική του ύπαρξη και υπόσταση είναι δεμένη αδιάσπαστα με την πραγματοποίηση του καθήκοντος αυτού, που πολιτικά βρήκε τη συμπύκνωση και την έκφραση του στον Πολιτικό Συνασπισμό των Κομμάτων του ΕΑΜ, στο πανελλήνιο, παλλαϊκό εαμικό κίνημα.

Εδώ όμως σκοντάφτουμε σε μια σοβαρή δυσκολία, που για πολλούς φαίνεται και αξεπέραστη: στον εξωελληνικό παρεμβατισμό. Οι εξωελληνικοί αυτοί παράγοντες έχουν συνηθίσει απ' την πρώτη αρχή να βρίσκουν, να εξαγοράζουν και να διαφθείρουν στην Ελλάδα πρόσωπα και παρατάξεις, που τους υπηρετούσαν δουλικά και υπάκουα. Και σήμερα, ύστερα απ' την κοσμογονία του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, που ανύψωσε το ΕΑΜ σε αποφασιστικό πολιτικό παράγοντα στον τόπο μας, δεν μπορούν να συμβιβασθούν εύκολα με το γεγονός ότι το ΕΑΜ αυτό, που εκπροσωπεί τη λεύτερη, δημιουργική Ελλάδα, δεν μπορεί να σταθεί απέναντι τους σα δούλος, όπως είναι συνηθισμένοι με τους άλλους, γιατί τότε θα έπαυε να υπάρχει. Και ότι συνεννόηση και συνεργασία με τη Νέα Ελλάδα, την εαμική Ελλάδα, μπορεί να υπάρξει και να σταθεί μονάχα πάνω στη βάση της ισοτιμίας, της αμοιβαίας κατανόησης και του αλληλοσεβασμού. Την κύρια ευθύνη τη φέρνουν πάλι οι ντόπιοι πατριδοκάπηλοι, που προσφέρονται πάντα έτοιμοι να πουλήσουν τον τόπο τους, και έτσι πείθουν τους ξένους ότι μπορούν να συνεχίσουν να συμπεριφέρονται προς την Ελλάδα όπως πριν, δηλαδή σαν αφέντης προς σκλάβο. Αυτού βρίσκεται για μας ο κόμπος. Απ' το βάθρο της εθνικής ανεξαρτησίας και ακεραιότητας, των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, να υποχωρήσουμε δεν μπορούμε, γιατί εδώ κάθε υποχώρηση σημαίνει προδοσία. Παραμένοντας στέρεα πάνω σ' αυτό το βάθρο, πρέπει ν' απομονώσουμε και ν' απογυμνώσουμε από κάθε λαϊκή βάση την εθνική προδοσία που εκπροσωπείται από το Μ.Μ. και Σία. Να κερδίσουμε με τη λαϊκή δημοκρατική πολιτική μας τις ταλαντεύσεις του Κέντρου, τουλάχιστο για όσα αφορούν τη μαζική του βάση, προς τ' αριστερά. Και να πείσουμε τους ξένους ότι δεν μπορεί να υπάρξει συνεννόηση και συνεργασία με την Ελλάδα όξω απ' τη βάση της ισοτιμίας και της εθνικής αξιοπρέπειας που βάζει ΕΑΜ. Και ότι κάθε εμμονή στις μέθοδες της μισοαποικιακής πολιτικής θα έβρισκε το Λαό μας άκαμπτο και θα τους έφερνε αντιμέτωπους μ' αυτόν.

Έτσι διαγράφεται το πρόβλημα μας στη σημερινή στιγμή. Και δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία ότι θα μπορέσουμε να το μαστορέψουμε το πρόβλημα αυτό, γιατί παρ' όλα τα εμπόδια, τις δυσκολίες, τις προκλήσεις, διαβολές, συκοφαντίες, πλαστογραφίες, τρομοκρατία και βία που εξασκείται σε βάρος του κινήματος μας, εμείς κατέχουμε κάτι βασικό, αποφασιστικό, αναντικατάστατο και άφθαστο, που δεν τόχει ούτε μπορεί να τόχει κανένας απ' τους αντίπαλους μας. Είμαστε το μοναδικό κίνημα, το κίνημα της Λαϊκής Δημοκρατίας και του Σοσιαλισμού, που κρατά τη σημαία της εθνικής ανεξαρτησίας, της τιμής και της αξιοπρέπειας. Στον κόσμο που εκπροσωπεί το χοντρικό εθνικό ξεπούλημα, την έσχατη εθνική προδοσία και τη δουλική υποταγή στους ξένους, ορθώνεται το κίνημα μας λαϊκό, ρωμαλέο, εθνικό, πηγαίο, που εκπροσωπεί ό,τι τίμιο, αντρίκειο, λαϊκό, εθνικό, πραγματικά ελληνικό έχει να παρουσιάσει ο τόπος αυτός. Αυτού βρίσκεται και η δική μας περηφάνια και το αίσθημα της ανωτερότητας και της υπεροχής απέναντι στους αντιπάλους μας.

Όμως αυτό μας φορτώνει με υποχρεώσεις και βάρη που μονάχα ένας ηθικά ακέραιος και αδέκαστος χαραχτήρας μπορεί να τα βαστάζει. Και μονάχα ένα κόμμα και ένα κίνημα που συγκεντρώνει τέτοιους χαραχτήρες, χαραχτήρες που συγκεντρώνουν φωτεινό μυαλό, καρδιά λαϊκού αγωνιστή που δε δειλιάζει μπροστά σε τίποτα, με ακατάβλητη θέληση και αντοχή, και παράλληλα με ηθική ανωτερότητα, ακεραιότητα και υπεροχή, μονάχα ένα τέτοιο κόμμα και κίνημα μπορεί να τα βγάλει πέρα έτσι όπως θέλει ο Λαός, όπως συμφέρει στην Ελλάδα.

(*) Πρόκειται για ανοικτή επιστολή του Νίκου Ζαχαριάδη που δημοσιεύτηκε στην ΚΟΜΕΠ το Σεπτέμβριο του 1945, λίγο πριν το ιστορικό 7ο Συνέδριο του ΚΚΕ, και η οποία απευθυνόταν στο Θανάση Χατζή, μέλος τότε της Κ.Ε. του ΚΚΕ και γραμματέα της Κομμουνιστικής Οργάνωσης Θεσσαλονίκης. Ο Θανάσης Χατζής στα χρόνια της Κατοχής διετέλεσε και Γραμματέας της Κ.Ε. του ΕΑΜ.

Η Νέα Παγκόσμια Τάξη

Αναφερόμενος σε προηγούμενο άρθρο στα διεθνή  κινήματα,θέλω να  εκφράσω την  ικανοποίηση μου σε πρώτο επίπεδο για την εκδήλωση που θα διεξαχθεί στην Αθήνα από 1 μέχρι 3 Μαρτίου.Μία εκδήλωση που συγκεκριμένα θα λάβει χώρα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο περιλαμβάνοντας ένα ευρύ κύκλο συζητήσεων για τις πολιτικές εξελίξεις που συντελούνται στο χώρο της Αριστεράς στην Ελλάδα αλλά και παγκοσμίως ,σε πάρα πολλές χώρες.Θα ήθελα επίσης να εκφράσω την επιθυμία μου να μην γίνει δεκτό το ΚΚ Γαλλίας μετά τις απαράδεκτες δηλώσεις που έκανε σχετικά με τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο που κήρυξε η Γαλλία στο Μάλι.Το ΚΚ Γαλλίας πήρε θέση υπέρ της στρατιωτικής εισβολής στην ξένη χώρα δίνοντας ένα ισχυρό στήριγμα και ένα δυνατό έρεισμα εκ της αριστεράς στην  πολιτική που ακολουθεί ο γάλλος πρόεδρος,Φ.Ολάντ .Τώρα όμως μετά την ομολογία μας ,θα μεταβούμε στην νέα κατάσταση πραγμάτων ή ,όπως καλύτερα  γράφει ο Νόαμ Τσόμσκι στο ομώνυμο βιβλίο του,στην νέα παγκόσμια τάξη.Εκεί γράφει ότι μια κυβέρνηση καταφεύγει στην καταστολή και τη βία όταν μπορεί να προβλέψει ότι βρίσκεται υπό κίνδυνο κατάρρευσης.Δηλαδή,όταν μια κυβέρνηση αδυνατεί να ελέγξει την λαική αντίδραση και βρίσκεται στα πρόθυρα της πτώσης ,τότε το μοναδικό καταφύγιο σωτηρίας είναι η βία,που θα της χαρίσει κάποιες ημέρες ζωής ακόμα.Ένα κράτος που βρίσκεται στην εντατική ετοιμόρροπο δεν έχει άλλη επιλογή παρά να καταφύγει στη βία ως έσχατη λύση επιβίωσης.Συγκεκριμένα ο Τσόμσκι αναφέρει το παράδειγμα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας ,όταν βρισκόταν στην ακμή της όσον αφορά την εξάπλωσή της ως αυτοκρατορίας αλλά παράλληλα βρισκόταν σε παρακμή η βρετανική ισχύς,όπως χαρακτηριστικά αναφέρει.Ωστόσο, αυτό δεν βρίσκει εφαρμογή  μόνο στην εξωτερική δράση ενός κράτους αλλά και μέσα στα σύνορά του,αφού οι κυβερνήσεις χρησιμοποιούν την βία απέναντι στο ταξικό λαικό κίνημα.Η βίαιη,λοιπόν, επίλυση των προβλημάτων είναι το μέσο που επιλέγει εκάστοτε κυβέρνηση όταν δείχνει αδυναμία να κρατήσει στα χέρια της την διακυβέρνηση της χώρας Μπορούμε να αναφέρουμε χιλιάδες πολέμους που έγιναν όχι μόνο για λόγους συμφερόντων ή για να τραβήξουν  την προσοχή του αγωνιζόμενου λαού από τα σημαντικά καίρια προβλήματα στο εσωτερικό μιας χώρας,αλλά και για να αντιμετωπίσουν μια κατάσταση στο εσωτερικό μια άλλης χώρας που έρχεται σε σύγρουση με την κυβερνησιμότητά τους.Πολέμους που έχουν κυρυχθεί  για να αποτρέψουν μια κατάσταση υπό διαμόρφωση που θα είχε ως αποτέλεσμα και την δική τους πτώση από την εξουσία.Νομίζω πως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελέι η εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στην Τσεχοσλοβακία.Οι ηγεσία του ΚΚ θεωρώντας ότι μια χώρα ακολουθεί το δρόμο της εξόδου από τη Σύμφωνο της Βαρσοβίας και μεταβαίνει στο  αντίπαλο στρατόπεδο,επιλέγει την βία για να το αποτρέψει.Γνωρίζοντας ότι τον ίδιο δρόμο μπορούν να ακολουθήσουν και άλλες χώρες που βρίσκονταν υπό την επιρροή της ΕΣΣΔ με αποτέλεσμα να επέλθει ολοκληρωτική διάλυση της συμμαχίας-συμφώνου με άμεσες καταστροφικές συνέπειες και για την ηγεσία του ΚΚ της Σοβιετικής Ένωσης,η εξουσία επέλεξε το στρατό,τις ερπύστριες των τανκς και την επέμβαση. Ωστόσο, όπως προαναφέραμε, βία και πόλεμος δεν ασκείται μόνο απέντι σε αδύναμες ξένες χώρες αλλά και απέναντι στον αγωνιστή λαό.Αυτό ολοφάνερα φαίνεται σήμερα στην Ελλάδα όπου η τρικομματική συγκυβέρνηση μπροστά στον κίνδυνο να διωχθεί από την εξουσία και αντιμέτωπη με ένα κύμα αγωνιστικών κινητοποιήσεων από το λαό ,επιλέγει τη βία.Φαίνεται ότι και οι ίδιοι έχουν πλέον  καταλάβει ότι μετρούν τις τελευταίες μέρες τους,εξού και η επίσκεξη του Φ.Ολάντ στη χώρα μας μόνο και μόνο για να δώσει την στήριξή του σε ομοιδεάτη του,Σαμαρά.Ίσως, θα μπορούσαμε να πούμε ότι  έχει διαμορφωθεί και μια νέα παγκόσμια τάξη μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης,και στο εσωτερικό των κρατών όπου υπερδυνάμεις είναι οι εκάστοτε κυβερνήσεις οι οποίες εξοπλίζονται με όλο και περισσότερα αποτελεσματικά εφόδια και όπλα εναντίον του λαού.Όπως λέει ο Τσόμσκι μετά την κατάρρευση της υπαρκτού σοσιαλισμού υπερδυνάμεις είναι οι ΗΠΑ και τον ρόλο του "συνέταιρου" έχει αναλάβει η Βρετανία ενώ θα μπορούσαμε να προσθέσουμε ότι μέσα στα σύνορα της κάθε χώρας υπερδυνάμεις πλέον είναι  οι κυβερνήσεις που έχουν ένα πλήρες οπλοστάσιο τόσο θεσμικό όσο και υλικό για να διαιωνίζουν την εξουσία τους απέναντι στους αγωνιζόμενους λαούς.Γιατί άμα περιμένουμε να δούμε την τιμωρία του αστικού πολτικού κατεστημένου με τρόπους που οι ίδιοι ένουν θεσμοθετήσει προς όφελος των συμφερόντων τους και με τα αστικά μέσα τότε κρίμα που σωθήκαμε( Λίστα Λαγκάρντ).Το παραπάνω ισχύει θεσμικά ενώ υλικά δεν υπάρχει αμφισβήτηση,αφού έχουν την αστυνομία να τους προστατεύει με ένα ολόκληρο οπλοστάσιο που φέρει ο κάθε αστυνόμος. Παρακάτω παραθέτουμε το link που μπορείτε να βρείτε το βιβλίο του Τσόμσκι "Η νέα παγκόσμια τάξη" και να του ρίξετε μια ματιά. http://occupygr.com/download-e-books    

Πατρωτισμός,διεθνισμός και Αριστερά

Η έννοια "πατριωτισμός" είναι μια πλήρως διαστρεβλωμένη έννοια,μια έννοια η οποία έχει χάσει την πραγματική της σημασία μέσα στα πέρασμα του χρόνου.Ο χρόνος λειτούργησε πλήρως με έναν υπονομευτικό ρόλο στην συγκεκριμένη περίπτωση  που είχε ως αποτέλεσμα να  απογυμνώσει την λέξη "πατριωτισμός"   από το πραγματικό νόημα της.Αυτό το λέω,γιατί ήταν και εξακολουθεί να είναι η δεξιά "υπερήφανη" για την πατρίδα ενώ υπάρχει ο μύθος ότι η κομμουνιστική αριστερά δεν ενδιαφέρεται και δεν μάχεται για αυτή.Ας μην ξεχνάμε όμως ότι ένα σημαντικό κομμάτι της αστικής τάξης είχε συνεργαστεί με τον κατακτητή κατά τη διάρκεια της κατοχής,ενώ οι κομμουνιστές είχαν οργανωθεί στα βουνά για να αντισταθούν στον εισβολέα με εξοπλισμό ξεπερασμένο,κατώτερης και πού χειρότερης ποιότητας.  Αυτοί οι προδότες του έθνους,λοιπόν, έκαναν  αργότερα την εμφάνισή τους σαν εθνικόφρονες κηρύσσοντας έναν ανελέητο πόλεμο στους πατριώτες κομμουνιστές παρουσιάζοντας τους ευατούς τους σαν σωτήρες του έθνους.Αν παρατηρήσουμε όλη την σύγχρονη ιστορία του ελληνικού κράτους θα δούμε ότι δεξιοί, συνεργάτες των κατακτητών Γερμανών επανεμφανίστηκαν μετά το τέλος του πολέμου στην πολιτική σκηνή  ως σωτήρες του έθνους αναλάμβάνοντας,όμως, τώρα το ρόλο της εκκαθάρισης της χώρας από τους κομμουνιστές,κάτι το οποό συνεχίστηκε αδιάκοπα καθόλη την διάρκεια του ψυχρού πολέμου.Οι δεξιοί,μετά το τέλος του εμφυλίου,έχοντας αρχίσει να εμφανίζονται και να εδραιώνουν ,με την βοήθεια των ξένων φυσικά, την παρουσία τους στην πολιτική σκηνή ανέλαβαν το ρόλο των σωτήρων,θέλοντας υπό διεθνείς εντολές να εκδιώξουν και να αφανίσουν τους κομμουνιστές "προδότες του έθνους".Άρχισαν ένα κηνύγι "μαγισσών" με στόχο να σώσουν την χώρα από τον κομμουνιστικό κίνδυνο οι ίδιοι που ήταν δοσίλογοι και φιλοναζιστές.Καπηλεύτηκαν μια λέξη για να αναδειθούν στην πολιτική σκηνή και να εδραιωθούν εξυπηρετώντας πάντοτε τα συμφέροντας του ξένου κεφαλαίου,των ξένων αστικών δυνάμεων. Αλλά όλα αυτά,νομίζω πως είναι  γνωστά και για αυτό τον λόγο,δε θέλω να σας κουράσω περαιτέρω.Θα αναφέρω όμως δύο παραδείγματα σχετικά με το θέμα με το οποίο  καταπιαστήκαμε σήμερα.Οι σοβιετικοί είχαν δώσει στο ανατολικό μέτωπο στο οποίο μάχονταν κατά του φασίστα εισβολέα   κατά τη διάρκεια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου την ονομασία "Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος".Ως Ανατολικό Μέτωπο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου περιγράφεται,λοιπόν, το σύνολο των πολεμικών γεγονότων που έλαβαν χώρα ανάμεσα στη Σοβιετική Ένωση και τις ευρωπαϊκές δυνάμεις του Άξονα κατά τα έτη 1941 έως 1945, στα πλαίσια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Αποτελεί το σπουδαιότερο πολεμικό γεγονός της σοβιετικής ιστορίας και ένα από τα σπουδαιότερα της παγκόσμιας. Στη ρωσική ιστοριογραφία αναφέρεται συνήθως ως Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος (ρωσικά: Великая Отечественная война) - ο εν λόγω όρος πρωτοχρησιμοποιήθηκε από την εφημερίδα Πράβντα την επομένη της γερμανικής εισβολής, σε ένα άρθρο που καλούσε τους σοβιετικούς πολίτες να επαναλάβουν το θρίαμβο του Πατριωτικού Πολέμου (η νίκη της Παλαιάς Ρωσίας επί του Ναπολέοντα).Αυτός ο πόλεμος όμως θα πρέπει να τονίσουμε ότι ήταν πατριωτικός,γιατί ήταν πόλεμος αμυντικός απέναντι σε έναν εισβολέα,ο οποίος είχε ως όραμά του τη δημιουργία μιας Γερμανίας υπερδύναμης εις βάρος των λαών της Ευρώπης.Ας μην ξεχνάμε ότι το καθεστώς στην ναζιστική  Γερμανία ήταν φασιστικό με επεκτατικές βλέψεις σε όλη την έκταση της Ευρώπης  και την υπουδούλωση των ξένων λαών.Ο φασισμός ποτέ δεν προβλέπει κάτι θετικό για το λαό παρά το γεγονός ότι εμφανίζεται για λόγους σαφώς δημαγωγικούς με ένα ψεύτικο φιλολαικό προσωπείο.Αντίθετα ο λαός οδηγείται στην εξαθλίωση,την υπουδώλουση και την ολοκληρωτική έλλειψη της ελευθερίας του.Αυτό τον κίνδυνο κατάφερε και απέτρεψε ο  Κόκκινος Στρατός και όλη η Σοβιετική Ένωση δίνοντας γενναίες μάχες στο ανατολικό μέτωπο που εκτεινόταν  από την Βαλτική μέχρι τη  Μαύρη Θάλλασα σε χαρακώματα τεραστίων χιλιομέτρων (Μάχη του Στάλινγκραντ).Θα αναφέρω όμως και το άλλο παράδειγμα το οποίο είναι παρμένο από την ελληνική ισορία και συγκεκριμένα αναφέρομαι στην Μικρασιατική εκτρατεία.Η "Μεγάλη Ιδέα" την εποχή εκείνη,η μεγάλη Ελλάδα των πέντε ηπείρων και των δύο θαλλασών κ.α. ήταν συνθήμτα που είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια εκρηκτική ατμόσφαιρα στη χώρα μας και οδήγησαν σε μια τραγωδία,μία από τις πιο μελανές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.Η Μικρασιατική Καταστροφή (Αύγουστος 1922) αποτελεί μια από τις πιο τραγικές στιγμές της Ιστορίας της Ελλάδας, τις συνέπειες της οποίας πλήρωσε ο λαός της.
Η Μικρασιατική Καταστροφή είναι το αποτέλεσμα της συμμετοχής της άρχουσας τάξης της Ελλάδας στα ιμπεριαλιστικά σχέδια στην ευρύτερη περιοχή της Εγγύς Ανατολής, προκειμένου να προωθήσει μέσω αυτής της συμμετοχής στην πράξη τη θεωρία της «Μεγάλης Ιδέας», δηλαδή της προσάρτησης εδαφών στην Ελλάδα και έτσι να ικανοποιηθούν τα συμφέροντα των Ελλήνων κεφαλαιοκρατών, τα οποία διαπλέκονταν μ' αυτά των τότε ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, ιδιαίτερα της Αγγλίας. Και την πραγματοποίηση των οποίων επιδίωκαν, μέσω των αγγλικών ιμπεριαλιστικών συμφερόντων στην περιοχή.
Ο απολογισμός της Μικρασιατικής Καταστροφής είναι: 50.000 νεκροί, 75.000 τραυματίες. Κοντά 1.500.000 Ελληνες αναγκάστηκαν να έρθουν σαν πρόσφυγες στην Ελλάδα, αφήνοντας πίσω τους πάνω από 600.000 νεκρούς, θύματα της πολιτικής του κεφαλαίου, που έχει τον πόλεμο στο αίμα του, αλλά που ρουφά το αίμα των λαών για τα συμφέροντά του. Σε δισεκατομμύρια δραχμές ανέρχονται οι υλικές καταστροφές και ζημιές από τον πόλεμο και τις ακίνητες περιουσίες που εγκαταλείφθηκαν ή καταστράφηκαν.
Τη μικρασιατική εκστρατεία πρέπει να την προσεγγίσουμε ως μια πολεμική ενέργεια, ενταγμένη στο διεθνές ιμπεριαλιστικό πλαίσιο, που διαμορφωνόταν με βάση τα αποτελέσματα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι νικήτριες ιμπεριαλιστικές χώρες της Αντάντ (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία) επιβουλεύονταν τα πετρέλαια της Μοσούλης και, επομένως, ήθελαν να εδραιώσουν τις θέσεις τους και στην περιοχή του οθωμανικού κράτους. Γεγονός που συνεπαγόταν και ενέργειες για το διαμελισμό του. Γι' αυτό το σκοπό χρησιμοποίησαν και τον ελληνικό στρατό. Ταυτόχρονα, το εθνικοαπελευθερωτικό, αστικοδημοκρατικό επαναστατικό κίνημα στην Τουρκία, με επικεφαλής το Μουσταφά Κεμάλ, συγκροτεί κυβέρνηση στην Αγκυρα στις 23 Απρίλη του 1920 και έρχεται σε πλήρη ρήξη με τον σουλτάνο. Τα ιμπεριαλιστικά κράτη, αντιλαμβανόμενα ότι ο σουλτάνος δεν είναι σε θέση να τσακίσει την επανάσταση, βάζουν μπρος το στρατιωτικό σχέδιο, με κύρια δύναμη τον ελληνικό στρατό, αλλά και τα δικά τους στρατεύματα. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Κεμάλ δε φέρνουν αποτέλεσμα. Ετσι, στις 10 Αυγούστου 1920, υπογράφεται στις Σέβρες της Γαλλίας η Συνθήκη των Σεβρών.
Με τη Συνθήκη των Σεβρών, η έκταση της Τουρκίας ελαττωνόταν έως το ένα πέμπτο. Η Συρία, η Παλαιστίνη, η Μεσοποταμία και η Χατζάζη κηρύσσονταν τυπικά ανεξάρτητα κράτη. Και λέμε τυπικά, γιατί ουσιαστικά γίνονταν αποικίες - προτεκτοράτα, η πρώτη της Γαλλίας και οι άλλες της Μεγάλης Βρετανίας, μιας και τα κράτη αυτά, σύμφωνα με το άρθρο 22 της Συνθήκης, κρίνονταν μη ικανά για αυτοκυβέρνηση. Η Τουρκία έχανε κάθε επικυριαρχία πάνω στην Αίγυπτο, η οποία γινόταν προτεκτοράτο της Μεγάλης Βρετανίας, στην οποία παραχωρούνταν επίσης η Κύπρος, το Σουδάν, καθώς και τα δικαιώματα της Τουρκίας στη ναυσιπλοΐα του Σουέζ. Αναγνωριζόταν το προτεκτοράτο της Γαλλίας στο Μαρόκο και την Τυνησία και η Λιβύη παραχωρούνταν στην Ιταλία.
Επιπλέον, τα τρία ισχυρά καπιταλιστικά κράτη (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία), με ιδιαίτερη συμφωνία μοίραζαν μεταξύ τους σε «σφαίρες επιρροής» και ό,τι απέμεινε ακόμα από την Τουρκία, με πρόσχημα να τη βοηθήσουν ν' αναπτύξει τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της.
Με τη Συνθήκη των Σεβρών, στην Ελλάδα παραχωρούνταν η Δυτική και Ανατολική Θράκη ως τη γραμμή Τσατάλτζας κοντά στην Κωνσταντινούπολη και τα νησιά Ιμβρος και Τένεδος, καθώς και η Σμύρνη με την ενδοχώρα της, όπου τυπικά αναγνωριζόταν η τουρκική κυριαρχία με το να κυματίζει η οθωμανική σημαία στα φρούρια της πόλης.
Η Σμύρνη, σύμφωνα με τα άρθρα 65-83 της Συνθήκης, μόνο μετά από 5 χρόνια και κατόπιν δημοψηφίσματος των κατοίκων της θα μπορούσε να προσαρτηθεί στην Ελλάδα. Η Ιταλία παραχωρούσε στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα, εκτός της Ρόδου, η οποία γινόταν αυτόνομη και μόνο μετά από δημοψήφισμα θα μπορούσε να προσαρτηθεί στην Ελλάδα.
Η Κωνσταντινούπολη αναγνωριζόταν πρωτεύουσα του τουρκικού κράτους, υπό την αίρεση των συμμάχων, για την περίπτωση που η Τουρκία δε θα τηρούσε τα συμφωνημένα. Τα Στενά των Δαρδανελίων κηρύσσονταν ουδέτερη και αφοπλισμένη ζώνη.
Η Συνθήκη των Σεβρών αφόπλιζε την Τουρκία και άφηνε ελεύθερη τη δίοδο των Στενών, εκτός από τα πολεμικά και τα εμπορικά πλοία, πράγμα που έθετε κάτω από τον έλεγχο της Αγγλίας και της Γαλλίας το εμπόριο και την ασφάλεια των χωρών της Μαύρης Θάλασσας.
Η κυβέρνηση Βενιζέλου ανέλαβε τη δράση για την επιβολή της συγκεκριμένης Συνθήκης, η οποία απορρίφθηκε από την κυβέρνηση Κεμάλ. Ετσι, γενικεύτηκε, ουσιαστικά, ο πόλεμος στο μέτωπο της Μικράς Ασίας, ο οποίος τυπικά ξεκίνησε το Μάη του 1919.
Στις 2 Μάη (15 με το νέο ημερολόγιο) 1919, ελληνικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν στη Σμύρνη ύστερα από απόφαση του Ανωτάτου Συμμαχικού Συμβουλίου του Συνεδρίου των Παρισίων. Η εκστρατεία είχε ξεκινήσει. Το τραγικό της τέλος, όμως, ήταν προδιαγεγραμμένο.
Ποια είναι η θέση της Ελλάδας, εκείνη την περίοδο, στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα και, δεύτερον, ποιες διεθνείς συνθήκες επικρατούσαν και ποια σχέδια υπήρχαν για την περιοχή της Εγγύς Ανατολής;
Η αστική τάξη της Ελλάδας ήθελε την περίοδο εκείνη να διευρύνει την εσωτερική αγορά με νέα εδάφη. Και προσέβλεπε σε τέτοια εδάφη, όπου κατοικούσε και δρούσε ελληνικός πληθυσμός. Τέτοια ήταν τα παράλια της Μικράς Ασίας και η τότε Ανατολική Θράκη. Αλλά αυτή η επιδίωξη χωρίς τους τότε ιμπεριαλιστές συμμάχους της, νικητές στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν μπορούσε να ευοδωθεί. Ηδη, η αστική τάξη ήταν αντιδραστική. Προσδοκούσε, λοιπόν, προσάρτηση εδαφών. Και αυτό συνδυαζόταν με τις επιδιώξεις ιμπεριαλιστικού μοιράσματος ολόκληρης της περιοχής από τα Βαλκάνια έως την Εγγύς Ανατολή, σε περίοδο αποσύνθεσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που επιπλέον ήταν σύμμαχος των ηττημένων στον πόλεμο ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.
Ενα χρόνο νωρίτερα από τη Μικρασιατική Εκστρατεία, το 1918, έχει τελειώσει ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, που έγινε για το ξαναμοίρασμα των αποικιών. Ο καπιταλισμός έχει μπει στο ανώτερο στάδιό του, τον ιμπεριαλισμό και τα αποτελέσματα του πολέμου διαμορφώνουν την εξής κατάσταση: Η νίκη της Οχτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης στη Ρωσία και η προσπάθεια οικοδόμησης του πρώτου εργατικού κράτους στον κόσμο έχει άμεση επίδραση στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα και ανοίγει το δρόμο της κατάρρευσης του αποικιακού συστήματος. Τέτοια κινήματα ξεσπούν σε Ασία, Εγγύς και Μέση Ανατολή. Τα περιθώρια επέκτασης της ιμπεριαλιστικής δράσης στενεύουν, με αποτέλεσμα οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις να οξύνονται ακόμη παραπέρα. Οι νικήτριες του πολέμου δυνάμεις της Αντάντ ετοιμάζονται για νέο μοίρασμα του κόσμου, ενώ η Οθωμανική Αυτοκρατορία - παραπαίουσα πια και ηττημένη στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο - στέκει εμπόδιο στα σχέδιά τους για δύο κυρίως λόγους: Τα πετρέλαια και τα γεωστρατηγικής σημασίας εδάφη για τη δράση των μονοπωλίων. Η επιδίωξή τους, για τη διάλυση της Αυτοκρατορίας, πλέον, είναι σαφής και γίνεται πράξη, όταν, τον Οκτώβρη του 1918, την αναγκάζουν να υπογράψει τη Συνθήκη του Μούδρου, που οδηγεί στο διαμελισμό της Αυτοκρατορίας. Η κυβέρνηση Βενιζέλου - ως εκφραστής των συμφερόντων της άρχουσας τάξης στη χώρα - βλέπει το ιδανικό περιβάλλον για να υλοποιήσει την επιδίωξη προσάρτησης νέων εδαφών και αύξησης των ορίων της δικής της αγοράς. «Μεγάλη Ιδέα» την ονόμασαν. Στο πλαίσιο του μοιράσματος μεταξύ των νικητριών ιμπεριαλιστικών κρατών και με την αξιοποίηση της συμμετοχής της στον πόλεμο στο πλευρό τους, η άρχουσα τάξη της Ελλάδας πίστευε ότι θα της εξασφάλιζαν εδάφη με το πρόσχημα της ύπαρξης σ' αυτά ελληνικών πληθυσμών.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Γενάρη του 1919, άρχισε στο Παρίσι η Συνδιάσκεψη της Ειρήνης, με πρωταγωνιστές τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, την Αγγλία και την Ιταλία. Εκείνη την περίοδο, η κυβέρνηση δένει τη χώρα όλο και πιο στενά με τους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς, στέλνοντας στη Σοβιετική Ρωσία εκστρατευτικό σώμα. Ο Βενιζέλος πηγαίνει ο ίδιος στο Παρίσι για να διεκδικήσει και διπλωματικά την υλοποίηση της «Μεγάλης Ιδέας». Οι ιμπεριαλιστές υπέβαλαν στην κυβέρνηση του Βενιζέλου το αίτημα αποστολής ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Σμύρνη και η κυβέρνηση Βενιζέλου ανταποκρίθηκε. «Τον Απρίλη του 1919, το Ανώτατο Συμβούλιο που είχε συγκροτηθεί από τους αρχηγούς της Αγγλίας, των ΗΠΑ, της Γαλλίας και της Ιταλίας μετά τη συνδιάσκεψη για την ειρήνη, ικανοποίησε το αίτημα του Βενιζέλου για την κατάληψη της Σμύρνης από τον ελληνικό στρατό. Ετσι, στις 15 Μάη 1919 άρχισε η απόβαση ελληνικού στρατού στη Σμύρνη.



Η ιστορία είναι γνωστή απλώς αναρωτιέμαι γιατί κανείς να κατηγοερεί το Σ.Ε.Κ.Ε., το οποίο αργότερο μετονομάστηκε σε Κ.Κ.Ε(1924), για αντιπατριωτική δράση?Ο πόλεμος δεν ήταν επιθετικός? Ο ελληνικός λαός θα είχε όφελος από αυτόν?Δεν ήταν άδικος επεκτατικός εις βάρος του τουρκικού λαού?Και αν μου απαντήσετε ότι ο λαός θα έβγαινε κερδισμένος,γιατί η Ελλάδα θα είχε προσαρτήσει εδάφη μεγαλώνοντας την έκτασή της και ενδεχομένως την δύναμη και την επιρροή της,θα σας αναταπαντήσω με τη σειράνου με τα εξής .Η Ελλάδα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι με τα νέα εδάφη θα γινόταν μια χώρα ισχυρή με ηγετικό ρόλο στην περιοχή αλλά πολύ πιθανόν να ήταν πάλι υπό την επιρροή και την καθοδήγηση των ξένων Μεγάλων Δυνάμεων που θα ήθελαν να προωθήσουν τα δικά τους συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή.Αλλά και αν γινόταν μια χώρα ισχυρή,αυτό σημαίνει άμεσα ότι θα κερδίζει περισσότερα το εθνικό κεφάλαιο,ότι θα διογκωθεί το ποσό  κέρδους της εγχώριας αστικής τάξης, μα σε καμία περίπτωση δεν θα βελτιωθεί η θέση του λαού.Αλλά και μια μεγάλη σε έκταση χώρα να ήταν η Ελλάδα τότε ,φθάνοντας μέχρι την Άγκυρα,αυτό τι κέρδος θα έδινε στο λαό?Απολύτως κανένα,αφού θα συνέχιζε να ζει στην εξαθλίωση και τη φτώχεια.  

Επίσης,θα ήθελα να τονίσω ότι το να προωθείς τον διεθνισμό ως Αριστερά αυτό δεν σημαίνει ότι έχεις λησμονήσει το πατριωτικό ρόλο που πρέπει παράλληλα να επιτελείς.Ως Αριστερά πρέπει να βρίσκεσαι σε έναν διαρκή αγώνα εσωτερικό και εξωτερικό  , να προσπαθείς ,δηλαδή, να βοηθήσεις το λαό να ξεπεράσει τα προβλήματά του  και ταυτόχρονα να παρακολουθείς τον συντονισμό των διεθνών κινημάτων,να συμβάλλεις με ενεργητική  παρουσία στην ανάπτυξή τους και να με συνεχείς δράσεις στην οργάνωσή τους.Παραθέτω ,λοιπόν,με αφορμή ένα προηγούμενο άρθρο για τον διεθνιστικό χαρακτήρα που πρέπει να έχουν τα κινήματα   ένα απόσπασμα,που τονίζει την πολύ στενή σχέση μεταξύ των εννοιών "πατριωτισμός" και "διεθνισμός".Ένα απόσπασμα από λόγο του Μάο για τον ρόλο του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας στον εθνικό πόλεμο.
"Ο κομμουνιστής που είναι διεθνιστής,μπορεί να είναι ταυτόχρονα και πατριώτης?Θεωρούμε πως όχι μονάχα μπορεί αλλά και πρέπει να είναι.Το συγκεκριμένο περιεχόμενο του πατριωτισμού το καθορίζουν οι ιστορικές συνθήκες.Υπάρχει ο δικός μας πατριωτισμός,και υπάρχει και ο "πατριωτισμός" των Ιάπωνων εισβολέων και ο "πατριωτισμός" του Χίτλε,στους οποίους πατριωτισμούς οι κομμουνιστές οφείλουν να αντιτάσσονται αποφασιστικά.Οι ιάπωνες και οι γερμανοί κομμουνιστές στον πόλεμο είναι κηρυγμένοι υπέρ της ήττας των χωρών τους.Και αυτό,γιατί εξυπηρετούν το συμφέρον του λαών τους συνεισφέροντας με όλα τα μέσα για την ήττα των Ιαπώνων και των χιτλερικών εισβολέων και όσο πλήρης θα είναι η ήττα ευτή τόσο το καλύτερο......Οι πόλεμοι που διεξάγουν οι ιάπωνες εισβολείς και ο Χίτλερ είναι ολέθριοι,όχι μόνο για τους άλλους λαούς του κόσμου,αλλά επίσης και για τους λαούς της Ιαπωνίας και της Γερμανίας.Η ερίπτωση της Κίνας είναι διαφορετική,γιατί η Κίνα είναι θύμα της επίθεσης.Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας οφείλει να συνδυάζει τον πατριωτισμό με τον διεθνισμό.Είμαστε ταυτόχρονα και πατριώτες και διεθνιστές και το σύνθημα μας είναι να πολεμήσουμε για την υπεράσπιση της πατρίδας μας εναντίον των εισβολέων.Για μας ο ντεφαιτισμός είναι έγκλημα και ο αγώνας για τη νίκη στον Πόλεμο Αντίστασηςείναι ένα καθήκονπου δε μπορύμε να το αποφύγουμε.Γιατί μονάχα πολεμώντας για την υπεράσπιση της πατρίδας μας θα μπορρέσουμε να νικήσουμε τους εισβολείς και να πετύχουμετην εθνική απελευθέρωση.Και μονάχα με την εθνική απελευθέρωση θα μπορέσει το προλεταριάτο και ο εργαζόμενος λαόςνα αποχτήσει τη λευτεριά του.Η νίκη της Κίνας και η ήττα των ιμπεριαλιστών ληστών είναι προς όφελος των λαών και των άλλων χωρών.Στον εθνικοαπελευθερωτικό πόλεμο,λοιπόν,ο πατριωτισμός αποτελεί μια εφαρμογή του διεθνισμού."
   

Ενωμένοι ως προς τι?

Αποτελεί αδήριτο γεγονός πως μία εκ των συνεπειών της πολυσύνθετης ελληνικής κρίσης υπήρξε η ριζοσπαστικοποίηση ενός μεγάλου τμήματος της κοινωνίας.Αυτό συνάγεται καταρχήν από τις ογκώδεις κινητοποιήσεις που έλαβαν χώρα τα τελευταία τρία χρόνια,τις αλυσιδωτές απεργίες και τις μικρότερου βεληνεκούς συλλογικές κινηματικές διεργασίες,κατά δεύτερον από την διπλή εκλογική αναμέτρηση,όπου ο πληγείσας ελληνικός λαός έδωσε μία πρωτόγνωρη για τα μεταπολιτευτικά δεδομένα δύναμη στην Αριστερά,η οποία αθροιστικά έφτασε στο ιστορικά υψηλό ποσοστό του 33 περίπου τοις εκατό.Το ποιόν της εν λόγω ψήφου αποτελεί ένα θέμα,το οποίο θα θίξουμε σίγουρα σε προσεχές άρθρο.Καθαυτό το ποσοστό ωστόσο επρόκειτο να καταστεί η απόλυτη επιβεβαίωση πως η Αριστερά,με ''μπροστάρη'' τον Σύριζα ΕΚΜ,έπειτα από δεκάδες χρόνια θυσιών και αγώνων, ήταν επιτέλους έτοιμη,στην δυσκολότερη ίσως συγκυρία της μεταπολεμικής Ελλάδας,να αναλάβει τα ηνία του τόπου.Δεδομένης μάλιστα της αδυναμίας της ΝΔ να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών στην Βουλή,να σχηματίσει δηλαδή αυτοδύναμη Κυβέρνηση,αλλά και να αξιοποιήσει την διερευνητική εντολή που έλαβε από τον ΠτΔ,το ενδεχόμενο της ''αριστερής Κυβέρνησης'' φάνταζε πιο ορατό από ποτέ για τους απανταχού αριστερούς ψηφοφόρους.

Η συνέχεια βέβαια, γνωστή τοις πάσι.Ο Σύριζα δεν κατόρθωσε να μεταπείσει το ΚΚΕ να συνεργαστεί σε μία ''αριστερή κυβέρνηση'' με πυρήνα τον ίδιο,πετώντας έτσι στον κάλαθο των αχρήστων την δική του διερευνητική εντολή και μοιραία συμβιβάστηκε με την (καθόλου κακή) θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.Το ερώτημα όμως είχε ήδη αναδειχθεί και ήταν το εξής:Μπορεί η Αριστερά να ενωθεί(πρώτον)? Αν ναι,τότε ως προς ποια κατεύθυνση(δεύτερον)? Και εφόσον γίνει το πάντρεμα,θα μιλάμε για μορφώματα που διατηρούν την ιδεολογικοπολιτική τους αυθυπαρξία και καθαρότητα ή για υποτελείς συνιστώσες του ενός(τρίτον)?

(Κρίσιμη  ετούτη την στιγμή αποτελεί μια καθ όλα προσωπική παρατήρηση:Θεωρώ,σε βαθμό απόλυτο και δογματικό,πως το μόνο είδος ενότητας το οποίο η Αριστερά δεν πρέπει ΠΟΤΕ να επιδιώξει ως αυτοσκοπό είναι η εκλογική.Θα συνιστούσε αυτοαναίρεση του ίδιου του χώρου της Αριστεράς η υιοθέτηση μικροπολιτικών λογικών του στυλ ''Έχω 30,έχεις 7,πάμε να κυβερνήσουμε?'',από την στιγμή που δεν θα είχε προηγηθεί η οποιαδήποτε εσωτερική διεργασία,πάνω στην οποία θα στηρίζεται η ενδεχόμενη συνεργασία.Με αυτή την λογική και για να ξεκαθαρίσω την θέση μου ως προς την ''μεγάλη χαμένη ευκαιρία της κυβέρνησης της αριστεράς'',οφείλω να εξάρω το ΚΚΕ για την στάση του και για την ειλικρίνεια που επέδειξε στο άστοχο αίτημα του Σύριζα για συνεργασία..)

Αποκλείοντας λοιπόν τη εκλογική συμπόρευση,παραθέτω ορισμένους τομείς όπου θα μπορούσε–και επιβάλλεται–να επιτευχθεί μία ευρύτερη συνεργασία των δυνάμεων της αριστεράς.

Ιδεολογική αντιπαράθεση και σύνθεση:Το μεγάλο αγκάθι της αριστεράς σήμερα.Το σημείο τριβής που αντί να καταστεί η αιτία για την ποιοτική μετάλλαξη του χώρου,αποτελεί αντιθέτως στοιχείο οπισθοδρόμησης και αφόρητης εσωστρέφειας.Το πλέον στενάχωρο της όλης υπόθεσης είναι πως η μαζική συσπείρωση του καθενός φορέα γύρω από το ιδεολογικό του status quo έρχεται σε μία περίοδο όπου ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας αρχίζει δειλά δειλά να παίρνει μία αριστερή στροφή,η οποία όμως προσκρούει σε ετούτη την αδιαλλαξία.Απαραίτητη και σ αυτό το σημείο η παρατήρηση:Εννοείται πως δεν απαιτώ την ιδεολογική ευθυγράμμιση υπό την σκέπη ενός και μόνο φορέα(ερώτημα 3).Η πολυσυλλεκτικότητα απόψεων άλλωστε αποτελεί κατεξοχήν θετικό στοιχείο,πόσο μάλλον σε ένα χώρο όπου κυοφορούνται νέες ιδέες και σκέψεις αδιαλείπτως.Το σημείο στο οποίο εμμένω είναι ακριβώς η αξιοποίηση αυτής της πολυσυλλεκτικότητας προκειμένου να αναβαθμιστεί ο ρόλος και οι προτάσεις της αριστεράς σε μια σειρά καίριων ζητημάτων:ποιοι αποτελούν,για παράδειγμα, την εργατική τάξη σήμερα,τι στάση οφείλει να τηρήσει η αριστερά σε ένα υπαρκτό πρόβλημα όπως το μεταναστευτικό ή τι στάση οφείλει να τηρήσει απέναντι στο νεοφασισμό,κατά πόσο είναι χρήσιμη η αντικαπιταλιστική θεωρία αυτή την στιγμή,πώς πρέπει να οργανωθούν οι αντιστάσεις του κόσμου κτλπ..Γίνεται φανερό λοιπόν πως σε μια σειρά καίριων ζητημάτων η απάντηση παραμένει μετέωρη,καθώς η προσκόλληση στο ιδεολογικό filoque δεν επιτρέπει την επανατοποθέτηση αυτών των ζητημάτων σε μία νέα βάση,φαινόμενο που πρέπει να αλλάξει.....

Κοινή δράση έναντι στον ''κοινό εχθρό'':Αρκετά κακοδιατυπωμένος ο τίτλος,θεωρώ ωστόσο πως περνάει το μήνυμα που θέλω.Αναφέρομαι φυσικά στην απάντηση που πρέπει να δώσει η αριστερά στις εντεινόμενες επιθέσεις εις βάρος της.Είναι γεγονός πραγματικά άξιο θαυμασμού πως οι λεγόμενες αστικές δυνάμεις,πολιτικές (κυρίως) και μη,επέδειξαν μία αξιοθαύμαστη συσπείρωση τα τελευταία χρόνια απέναντι στα λαϊκά αιτήματα.Απόλυτη επιβεβαίωση των ανωτέρω αποτελεί ο σχηματισμός δύο κυβερνήσεων συνεργασίας σε διάστημα ενάμισι έτους,αποτελούμενες από ετερογενή πολιτικά μορφώματα:η μεν κυβέρνηση Παπαδήμου από την ΝΔ,το ΠΑΣΟΚ και τον ΛΑΟΣ,η δε κυβέρνηση Σαμαρά από την ΝΔ,το ΠΑΣΟΚ και την ΔΗΜΑΡ(!)..Αλλά και σε άλλους τομείς,όπως στα ΜΜΕ,η συσπείρωση απέναντι στην αριστερά υπήρξε καίρια και καταλυτική για να καμφθεί η λαϊκή οργή.Στον αντίποδα,οι αριστεροί σχηματισμοί  επέλεξαν να διαφυλάξουν τα του οίκου τους.Όταν για παράδειγμα προεκλογικώς σύσσωμα τα ΜΜΕ στοχοποιούσαν άμεσα τον Σύριζα,αλλά έμμεσα ολόκληρη την αριστερά,με φράσεις εμφυλιοπολεμικού χαρακτήρα(πχ ''ήρθε ο καιρός να σταματήσει η ιδεολογική τρομοκρατία της αριστεράς στην Ελλάδα'',''η αριστερά ανέκαθεν υπήρξε προδοτική'' κ.α),τα αριστερά κόμματα επέδειξαν μία ανεπίτρεπτη ιδιοτέλεια.Αλλά και πρόσφατα,με την αναπαραγωγή του μοτίβου της αριστερής βίας στην Ελλάδα,η επίθεση στον Σύριζα δεν απασχόλησε τις λοιπές αριστερές δυνάμεις,με αποτέλεσμα η αδιαφορία αυτή να γυρίσει μπούμερανγκ(πχ σύλληψη διαδηλωτών παμε).Απαραίτητη συνεπώς και σ αυτή την περίπτωση η ενωτική δράση.

Κινηματική συνεργασία:Η αλήθεια είναι πως δεν μπορώ να αναφερθώ διεξοδικά στο εν λόγω θέμα,καθώς στερούμαι κινηματικής εμπειρίας.Η εικόνα ωστόσο που βλέπω στον δρόμο σαφώς και με στεναχωρεί.Αριστερές δυνάμεις διαιρεμένες,ανούσιες διαφωνίες,ανοργανωσιά, γενικότερη διάλυση.Το ίδιο ισχύει και για τις λοιπές κινήσεις(πχ κίνημα της πατάτας).Σε συνδυασμό και με το κατάντημα των συνδικαλιστικών φορέων(ΓΣΕΕ),ο κόσμος,αντί να βγαίνει μαζικά στον δρόμο,απογοητεύεται και σιωπά.

Διεθνιστική προοπτική:Το συγκεκριμένο θέμα δεν άπτεται τόσο της ενότητας,αποτελεί όμως ένα κοινό λάθος των αριστερών δυνάμεων.Στο μέσο μίας βάρβαρης καπιταλιστικής κρίσης,όπου οι επιπτώσεις της νομοτελειακά θα εμφανισθούν και σε άλλες χώρες μετά τον αδύναμο κρίκο,την Ελλάδα,η ελλαδική αριστερά θα έπρεπε να αποτελεί παράδειγμα δράσης αλλά και παράγοντα αφύπνισης του αντίστοιχου κόσμου και των αντίστοιχων πολιτικών σχηματισμών άλλων χωρών.Θα μου πει κανείς πως και το ΚΚΕ,αλλά και ο Σύριζα έχουν μία αρκετά καλή θέση ανάμεσα στα αδελφά τους κόμματα.Θα απαντήσω πως ναι μεν αυτό ισχύει,αλλά οι εν λόγω συνεργασίες σχηματίζονται υποχρεωτικά,στην λογική του ΄΄αριστερός είσαι εσύ,αριστερός και γώ,ας συνεργαστούμε΄΄.Αντιθέτως,καμία θέση του Σύριζα ή του ΚΚΕ ή οποιουδήποτε άλλου φορέα έχει καταστεί δημοφιλής στο εξωτερικό,πόσο μάλλον σε χώρες οι οποίες πλήττονται από τις ίδιες πολιτικές(ευρωπαϊκός νότος),ενώ νωχελικότητα παρατηρείται και στις κοινές δράσεις που θα μπορούσαν να γίνουν,είτε σε επίπεδο χάραξης πολιτικής,είτε σε κινηματικό επίπεδο.Θεωρώ εξαιρετικά κρίσιμο το εν λόγω ζήτημα,καθώς σε περιόδους βαθιάς κρίσης,αν η αριστερά δεν είναι σε θέση να κερδίσει τον λαό,ο τελευταίος ενδέχεται να στραφεί είτε σε ακραία μορφώματα,είτε σε δυνάμεις που δεν έχουν να του προσφέρουν απολύτως τίποτα,όπως αυτές της σοσιαλδημοκρατίας.

Συνοψίζοντας,η ενότητα των δυνάμεων της αριστεράς,αίτημα που προέρχεται από την ίδια την κοινωνία,δεν αποτελεί ούτε αυτοσκοπό,ούτε μία θέσφατη εντολή.Κάθε κόμμα και κάθε χώρος έχει την δική του ιστορία και τα δικά του πιστεύω,τα οποία και οφείλει να σεβαστεί.Η συγκεκριμένη θέση ωστόσο δεν μπορεί να χρησιμοποιείται καταχρηστικά,ούτε ως πρόσχημα για μία επίπλαστη ασφάλεια που παρέχει η προσκόλληση σε μία συγκεκριμένη ιδεολογία.Άλλωστε,ο σκοπός της αριστερά είναι να ανταποκρίνεται στις ανάγκες τις κοινωνίας και να συμβαδίζει μ αυτές.Συνεπώς,σε περιπτώσεις όπου το κοινωνικό καλό δύναται να επιτευχθεί μέσα από την συμπόρευση των αριστερών δυνάμεων,κατηγορηματικά πιστεύω πως η συμπόρευση ετούτη επιβάλλεται.Αντίστοιχα,όποτε η ενότητα τίθεται στο τραπέζι του διαλόγου υποκριτικά και λαθεμένα,όπως στην περίπτωση των εκλογών,η επίτευξή της ή μη δεν θα χει καμία σημασία,εφόσον δεν θα επέλθει κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα προς όφελος του λαού.

Κάποιες σκέψεις περί αριστεράς...

Η Αριστερά σήμερα καλείται να ανατρέψει το πολιτικό σκηνικό,κάτι το οποίο εν μέρει έγινε όπως φάνηκε στις εκλογές του Μαίου και στη συνέχεια του Ιουνίου,καθώς τα πρώην δύο κόμματα εξουσίας κατέρρεψαν. Ο κόσμος στράφηκε στην Αριστερά και ιδίως στον ΣΥΡΙΖΑ,γιατί αυτός έδωσε την ελπίδα στον κόσμο και με το σύνθημα της ένωσης  όλων των αριστερών δυνάμεων γέμισε αισιοδοξία ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού.Ωστόσο,νομίζω ότι πρέπει να δούμε κάποια πράγματα πιο αντικειμενικά και με μια ουδέτερη οπτική.Πρώτον ,το ΚΚΕ, πολλοί το κατηγορούν για σεχταρισμό και απομονωτισμό,κάτι το οποίο ισχύει μόνο  εν μέρει  αλλά όχι απόλυτα.Αυτό το νομίζω,γιατί δεν μπορεί  ο κόσμος και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ να κατηγορούν  το ΚΚΕ ότι δεν συνεργάζεται μαζί του.Αυτό το πιστεύω, επειδή το ΚΚΕ δεν αποδέχεται το κάλεσμα συνεργασίας όχι γιατί πείσμωσε και είναι κλειστό σε οποιαδήποτε πρόσκληση συμμαχίας αλλά γιατί  έχει διαφορετικό πρόγραμμα και διαφορετική στρατηγική.Το ΚΚΕ δεν συνεργάζεται με τον ΣΥΡΙΖΑ,γιατί το θεωρεί κόμμα ρεφορμιστικό που θα ενσωματωθεί απόλυτα στο σύστημα και δεν θα προχωρήσει στην ανατροπή  αλλά θα αναλάβει  ρόλο διαχείρησης εξυπηρετώντας τα συμφέροντα των αστών και ιδίως της μικροαστικής τάξης.Σε αυτό επιβεβαιώνεται κάπως το ΚΚΕ,καθώς παρατηρούμε μια αλλαγή συμπεριφοράς και πορείας του ΣΥΡΙΖΑ προς μια λογική και πολιτική διαχείρισης του συστήματος.Επίσης,θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας πως ένα κόμμα κοιτάει και τα δικά του συμφέροντα,κάτι που ισχύει στην περίπτωσή μας καθώς αν το ΚΚΕ συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ και βγουν αληθινές οι προβλέψεις του,τότε αυτό θα αποτελέσει ακόμα ένα μεγαλύτερο πλήγμα στην εκλογική του δύναμη, αφού θα χάσει την υποστήριξη των ψηφοφόρων του.Όσον αφορά τώρα τον ΣΥΡΙΖΑ ,νομίζω,πως δεν μπορούμε να τον κατηγορούμε ότι πήρε ένα ποσοστό υψηλό που δεν αποτελεί στο σύνολό του συνειδητή αριστερή ψήφο και για το γεγονός ότι δεν έχει μια δυναμική στο λαικό κίνημα ανάλογη του ποσοστού που πήρε στις δύο διαδοχικές εκλογές.Ο λαός ψήφισε και για κάποιους λόγους έβγαλε τον ΣΥΡΙΖΑ μεγάλο νικητή,αφού τα ποσοστά του εκτοξεύθηκαν.Ο ΣΥΡΙΖΑ όμως που μέσα σε μια νύχτα βρέθηκε από το 4% στο 16% περίπου και στη συνέχεια στο 26% σαφώς και δεν μπορεί να έχει αναπτύξει μια δυναμική "στο  δρόμο" ανάλογη,αφού αυτό έγινε ξαφνικά σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα περίπου ενός μήνα λαμβάνοντας υπόψη και τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις,του Μαίου και του Ιουνίου αντίστοιχα.Επίσης,μερικοί υποστηρίζουν ότι δεν μπορούν να υπάρξουν μεταρρυθμίσεις προς βελτίωση της θέσης του εργαζόμενου μέσα σε στον καπιταλισμό  και κατηγορούν αυτόν που θα ξεστομίσει τη λέξη "μεταρρύθμιση" σαν αντεπαναστάτη και ρεφορμιστή.Η αποψή μου σε αυτό είναι ότι μπορούν να υπάρξουν κάποιες βελτιώσεις στην θέση του εργαζόμενου στο καπιταλιστικό σύστημα αλλά και κάποια γενικότερα μέτρα προς βελτίωση του ευρύτερου οικοδομήματος.Ωστόσο, ποτέ δεν θα πρέπει κανείς να αναπαύεται στην θέση αυτή επιδιώκοντας μόνο μέτρα προς όφελος του λαού και λησμονώντας την πραγματοποίηση του απώτερου στόχου,την επανάσταση.Κανείς δεν πρέπει να ξεχνά τον σκοπό για τον οποίο αγωνίζεται και μάχεται που είναι η επικράτηση  της εργατικής τάξης και η εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου.Και κάποιο σχόλιο για τον διεθνισμό που πρέπει να χαρακτηρίζει τα αριστερά κόμματα.Παρά τα όποια αρνητικά και αν έχει ένα αριστερό κόμμα, αυτό θα πρέπει να βρίσκεται σε συνεχή  επαφή με τα άλλα "αδελφά" κόμματα  του εξωτερικού, να προχωρούν σε κοινές δράσεις μαζί  και να έχουν ένα κοινό πλαίσιο μορφών πάλης ώστε να επιδιώκουν  να ριζοσπαστικοποιήσουν  κάθε άνθρωπο και να τον κάνουν  φίλο του σοσιαλισμού ,πολύτιμο συναγωνιστή και συνοδοιπόρο.Επίσης,πάντα θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας και να παρατηρούμε την ανάπτυξη του κινήματος  στις άλλες χώρες,να έχουμε μια ευρύτερη και μια πιο σφαιρική εικόνα και πληροφόρηση για την μαζική οργάνωση του λαού και τον αγώνα του για την συσπείρωση της εργατικής τάξης  σε ένα ταξικό εργατικό κίνημα  στα ξένα κράτη ,γιατί όλα αυτά τα κινήματα πρέπει να βρίσκονται σε μία συνεχή επαφή και αλληλεπίδραση.Αυτό θα έχει ως συνέπεια τα διάφορα κινήματα σε κάθε γωνιά του πλανήτη να συδράμουν το έργο του άλλου και όλα μαζί να αλληλοστηρίζονται  με πράξεις αλλυλεγγύης και αλληλοβοήθειας, να συνεργάζονται και να προχωρούν σε ταυτόχρονες δυναμικές κινητοποιήσεις.Έτσι, θα μπορέσουμε να διεκδικήσουμε συλλογικά προάγοντας τα συμφέροντα του λαού σε κάθε χώρα.  

Επίπεδο Ιδεών: Εθνικισμός και Αριστερά στην Ελλάδα

Όταν η Αριστερά ήταν πατριωτική:

Στις 19 Οκτωβρίου 1944, η πόλη της Λαμίας γιόρταζε την απελευθέρωσή της από τον ναζιστικό ζυγό. Την ίδια ημέρα, αντιπροσωπεία της Π.Ε.Ε.Α και του Ε.Α.Μ. έφταναν στην πόλη. Τότε ήταν που ο Θανάσης Κλάρας, γνωστός στο ευρύ κοινό με το όνομα Άρης Βελουχιώτης, εκφώνησε τον περίφημο ιστορικό λόγο στον λαό της Λαμίας.  Ο Βελουχιώτης ήταν ήδη ευρέως γνωστός στον ελληνικό λαό μέσα από την πλούσια πατριωτική δράση που ανέπτυξε επί της Εθνικής Αντιστάσεως. Παρακάτω παρατίθενται ορισμένα αποσπάσματα.

Κάποτε η γωνιά αυτή της γης που πατάμε και λέγεται Ελλάδα ήτανε δοξασμένη κι ευτυχισμένη κι είχε ένα πολιτισμό, οπού επί 2 1/2 χιλιάδες χρόνια συνεχίζει να παραμένει και να θαυμάζεται απ' όλο τον κόσμο. Κανένας σοφός η άσοφος δεν μπορεί μέχρι σήμερα να γράψει ούτε μια λέξη, αν δεν αναφερθεί στα έργα που άφησαν οι δημιουργοί αυτού του πολιτισμού, που λέγεται αρχαίος ελληνικός πολιτισμός. Κάποτε, λοιπόν, η χώρα μας ήτανε δοξασμένη, μα αργότερα την υποδούλωσαν κι έχασε την παλιά της αυτή δόξα. Μα ύστερα από κάμποσα χρόνια η χώρα μας σηκώθηκε στο πόδι κι ύστερα από σκληρούς αγώνες ενάντια στη σκλαβιά, πάλι λευτερώθηκε. Στην εποχή της σκλαβιάς πέρασε σκληρά, μαύρα χρόνια και πολλοί «έξυπνοι», ανάμεσα στους οποίους και κάποιος Φαλμεράγιερ, ισχυρίστηκαν πως η ελληνική φυλή έσβησε κι ότι αυτή διασταυρώθηκε μ' άλλες φυλές, που δεν έχουν τίποτα το κοινό με την αρχαία ελληνική φυλή. Μα ότι κι αν πούνε, αυτό δεν έχει καμία αξία. Την ελληνικότητα μας την αποδείξαμε. Γεγονός είναι ότι η χώρα μας ξεσηκώθηκε και ξαναγένηκε πάλι λεύτερη.

Ο λόγος που η ομιλία αυτή προκαλεί έκπληξη σήμερα, είναι ότι εκφωνήθηκε από έναν ιδεολόγο κομμουνιστή, έναν άνθρωπο που οι αρχές του εκκολάφθηκαν μέσα στο Κ.Κ.Ε. Κι όμως, βαρυσήμαντοι όροι, όπως ‘φυλή’  και ‘ελληνικότητα’ κοσμούν τον ιστορικό λόγο, όροι που στην σημερινή Ελλάδα θα αποδίδονταν σε δεξιές – ακροδεξιές και μόνο ιδέες, από μια αξιολύπητη, δήθεν προοδευτική Αριστερά. Διότι η ελληνική Αριστερά του 2013 ουδεμία σχέση έχει με την εαμογενή πατριωτική Αριστερά του 1940. Οι ονομασίες Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (και όχι Διεθνιστικό), και Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός (και όχι Ταξικός ή Εργατικός Λαϊκός), επαληθεύουν την παραπάνω εκτίμηση.

Η Αριστερά σήμερα:

Και από την Κατοχή των φασιστών και των ταγματασφαλιτών του 1940 , φτάνουμε στη σύγχρονη Κατοχή της Ε.Ε., του Δ.Ν.Τ. και του Κεφαλαίου των μεγαλοτραπεζιτών. Και όπως τότε, έτσι και τώρα, η Αριστερά είναι αυτή που καλείται να χειριστεί το πρόβλημα, δηλαδή οι τρεις κύριοι πυλώνες της (ΣΥ.ΡΙΖ.Α, Κ.Κ.Ε., και λοιπά κομμουνιστικά – σοσιαλιστικά κόμματα). Και εδώ φτάνουμε στην μεγάλη ανευθυνότητα της Αριστεράς, σε ιδεολογικό επίπεδο τουλάχιστον. Διότι, αντί να στηρίξει ψυχολογικά το ελληνικό έθνος, η Αριστερά επιμένει σε κούφια απομεινάρια ενός ξεπερασμένου λενινισμού. Τα συνθήματα του Π.Α.ΜΕ.: «Η ιστορία γράφεται με πάλη ταξική», αποδυναμώνουν και γελοιοποιούν ένα λαϊκό κίνημα, του οποίου η ταυτότητα θα έπρεπε να είναι εθνική, και όχι ταξική.

Θα διαμαρτυρηθεί εύλογα κάποιος: «Μα το έθνος αποτελείται από ξεχωριστές, ανταγωνιστικές μεταξύ τους τάξεις!»

Θα απαντήσω: «Μα το ελληνικό έθνος σήμερα έχει γίνει ΜΙΑ ΕΝΙΑΙΑ ΤΑΞΗ».

Ας μην έχουμε αυταπάτες. Μέσω της πολιτικής της λιτότητας και των μνημονίων, σύσσωμο το ελληνικό έθνος (ταξιτζήδες, δάσκαλοι, υπάλληλοι) προλεταριοποιείται και εξισώνεται στο εσωτερικό του. Και όμως, τώρα, στην πιο κρίσιμη ώρα, που το έθνος αγωνιά για την επιβίωσή του, την αξιοπρέπειά του, και τον ίδιο το χαρακτήρα του, ο οποίος ισοπεδώνεται καθημερινά από την κακήν κακώς παγκοσμιοποίηση της Ευρώπης των κυβερνήσεων και της Αμερικής της κατανάλωσης, η Αριστερά εξακολουθεί να αυτογελοιοποιείται αναμασώντας παραμύθια περί ταξικών και κομ-μουνιστικών επαναστάσεων, τρέφοντας φρούδες ελπίδες στον πονεμένο Έλληνα και υπηρετώντας τα συνδικαλιστικά συμφέροντα. Αυτό που κατάλαβε το Ε.Α.Μ. μα αρνείται πεισματικά να καταλάβει η σημερινή Αριστερά (με πρωτεργάτη ένα απολιθωμένο σταλινικό Κ.Κ.Ε. και τις συνιστώσες του), είναι πως πρέπει να υιοθετήσει ένα χαρακτήρα ΕΘΝΙΚΟ. Ένα ορθό αντιιμπεριαλιστικό και δημοκρατικό πατριωτισμό, κατά τα πρότυπα του Ιακωβινισμού. Όχι βεβαίως, τον αρρωστημένο ναζιστικό εθνικισμό της Χρυσής Αυγής, που αποβλέπει σε τραγελαφικές επεκτατικές πολιτικές, ούτε την άμυαλη αντιπαραγωγική προγονοπληξία της συντηρητικής Δεξιάς. Άλλωστε, να μην ξεχνάμε πως οι σπερματικές ρίζες του εθνικισμού της πολιτικής αυτοδιάθεσης, που τόσο έχει λείψει από αυτή τη χώρα, βρίσκονται στην Ρεπουμπλικανική Αριστερά, όπως αυτή αναπτύχθηκε επί Γαλλικής Επανάστασης. Ας αφήσει επιτέλους η Αριστερά να αναμασάει μια ιδεολογία την οποία ο Έλληνας κοιτάει με καχυποψία, και ας οπλιστεί με τον δημοκρατικό πατριωτισμό, αγκαλιάζοντας έτσι όλον τον ελληνικό λαό, ο οποίος σέρνεται και δεν ξέρει ποιον να εμπιστευτεί. Διότι, αν ο Ε.Λ.Α.Σ πολέμησε για το έθνος, τα σημερινά κόμματα της Αριστεράς πολεμούν για τους συνδικαλιστές, αναπαράγοντας την ΠΑΣΟΚκρατεία του ’80 και του '90. 

Εμάς μας ρωτήσατε κ.Αρβανιτόπουλε?

Και ενώ σε ένα από τα προηγούμενα άρθρα μου, έγραψα για το ρόλο που πρέπει να επιτελούν οι παρατάξεις μέσα στο χώρο του πανεπιστημίου και τα χαρακτηριστικά που πρέπει να διέπουν την λειτουργία τους και ιδίως τον ιδιαίτερο σκοπό που  επιδιώκουν και εκπληρώνουν οι αριστερές δυνάμεις,αυτές καλούνται για άλλη μια φορά να πάρουν θέση μάχης καθώς  ήρθε την προηγούμενη εβδομάδα μία είδηση από το Υπουργείο Παιδείας σχετικά με την εφαρμογή του σχεδίου "Αθηνά" ,μία νέα ιδέα του Υπουργού Παιδείας,κ.Αρβανιτόπουλου,που και αυτή στοχεύει στην "ανάβαθμιση" του εκπαιδευτικού  συστήματος και συγκεκριμένα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.Αυτό το νομοθέτημα επεκτείνεται σύμφωνα με τις πρώτες ειδήσεις κατά κύριο λόγο στα ΤΕΙ της  χώρας(όχι σε όλα) ενώ  περιλαμβάνει τα ΑΕΙ σε πολύ μικρή έκταση και αποτελεί και αυτό ένα ακόμα έκτρωμα,μια συνέχεια του νόμου Διαμαντοπούλου.Ο κ.Αρβανιτόπουλος έρχεται και αυτός να προσθέσει ένα ακόμα έκτρωμα στο χώρο της παιδείας,το οποίο καλείται να εφαρμοστεί μέσα στα πλαίσια της κρίσης προβλέποντας απολύσεις,συγχωνεύσεις και καταργήσεις τμημάτων ΤΕΙ σε μια ανελέητη προσπάθεια να κοπεί ακόμα περισσότερη η χρματοδότηση προς τα ιδρύματα στο ευρύτερο πλαίσιο των περικοπών που γίνονται στην χώρα μας κάτω από τον μνημονιακό ζυγό.Κάτω από τα κελεύσματα και τις επιταγές τις τρόικα και της γερμανικής κυβέρνησης, η εσωτερική τρόικα κήρυξε τον πόλεμο και στα πανεπιστήμια και εφαρμόζει την πολιτική λιτότητας της στυγνά και ωμά περικόπτωντας όλο και περισσότερο τα κονδύλια που προορίζονταν για την παιδεία.Ο κ.Αρβανιτόπυλος ήρθε και αυτός με την σειρά του να περάσει το δικό του νομοθέτημα στο χώρο της παιδείας για να αφήσει και αυτός το όνομά του ως μεταρρυθμιστής ακολουθώντας πιστά τα χνάρια των "επιτυχημένων" προκατόχων του. Οι παρατάξεις οφείλουν πλέον να αναλάβουν τις ευθύνες τους για την ενημέρωση του φοιτητή και την δυμιουργία ενός ευρύ μετώπου ώστε να αντικρουστεί με επιτυχία και το εγχείρημά τους.Παρά το γεγονός ότι ο νόμος έχει να κάνει μόνο με κάποια ΤΕΙ ,νομίζω, πως αυτό δεν πρέπει να περιοριστεί στην αντίδραση μόνο των συγκεκριμέων ΤΕΙ τα οποία θα δρουν απομονωτικά.Νομίζω ότι κύκλος συζητήσεων πρέπει να επεκταθεί και να γίνουν ανάλογες συζητήσει  και στα ΑΕΙ για το νόμο Αρβανιτόπουλου ώστε να δημιουργηθεί ένα πολύ πλατύ και ευρύ μέτωπο με τους σπουδαστές στα ΤΕΙ και τους φοιτητές στα ΑΕΙ,οι οποίοι θα πρέπει να σταθούν στο πλευρό των ΤΕΙ,να συνδράμουν και να συμβάλλουν στον αγώνα τους δυναμικά.Τα ΤΕΙ βεβαίως θα διεκδικούν να μην περάσει ο νόμος του κ.Αρβανιτόπουλου αλλά θα μου πείτε οι φοιτητές στα ΑΕΙ με ποιό τρόπο θα συνεισφέρουν στον αγώνα? Βεβαίως τα ΑΕΙ έχουν και αυτά πολύ σημαντικά προβλήματα και θα πρέπει τώρα με την κινητοποίηση  των ΤΕΙ να συνδράμουν τον αγώνα τους προβάλλοντας αυτά τα προβλήματα.Όπως προανέφερα τα ΤΕΙ θα απαιτούν να μην περάσει ο νέος νόμος ενώ τα ΑΕΙ θα διεκδηκούν να μην μειωθεί περαιτέρω η κρατική χρηματοδότηση προς αυτά,γιατί αντιμετωπίζουν πολύ σοβαρά  λειτουργικά προβλήματα.Άλλβστε είναι γνωστό ότι το ΔΠΘ μπορεί να κλείσει  μετά από απόφαση των πρυτανικών αρχών  για μία εβδομάδα από 13 μέχρι 20 Φλεβάρη ως διαμαρτυρία για την υποχρηματοδότηση του ιδρύματος που δυσκολεύεται να καλύψει βασικές λειτουργικές ανάγκες.Αυτό και άλλα αιτήματα μπορούμε να προβάλλουμε για να κατέβουμε στο δρόμο στο πλάι στων ΤΕΙ συνδράμοντας τον δίκαιο αγώνα τους.Συνεπώς οι παρατάξεις στα ΑΕΙ  πρέπει να αρχίσουν να ενεργοποιούνται και να προσπαθούν να ενημερώσουν το φοιτητή για τον νέο νόμο νόμο του κ.Αρβανιτόπουλου μέσα από διάφορες δράσεις ,όπως για παράδειγμα οργάνωση συζητήσεων,έτσι ώστε να αρχίσει να δημιουργείται ένα κινηματικό περιβάλλον . Το φοιτητικό κίνημα  στα ΑΕΙ  θα ταχθεί από την αρχή στο πλευρό των ΤΕΙ προωθώντας παράλληλα τα δικά του αιτήματα και επιλέγοντας τους δικούς του τρόπους κινηματικής δράσης (π.χ. κάταλήψεις,διαδηλώσεις,διαμαρτυρίες).Οι κινητοποιήσεις στα ΤΕΙ θα πρέπει να γίνουν η σπίθα για την ευρύτερη κινητοποίηση του φοιτητικού κόσμου με την δημιουργία ενός ευρέος μετώπου αντίστασης και αγώνα όλων των φοιτητών μέσω και της συμεμμετοχής και συμπαράταξης  και των δυνάμεων από τα ΑΕΙ.Νομίζω ότι αποτελεί επιτακτική ανάγκη να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και  να συμπορευτούμε όλοι μαζί ,στηρίζοντας ο καθένας τα αιτήματα του άλλου και υπερασπίζοντας τις θέσεις του έτσι ώστε να πετύχουμε. Με την αλληλεγγύη,την κοινή δράση  και την αλληλουποστήριξη θα διεκδικήσουμε αποτελεσματικά τα δίκαια αιτήματά μας και θα θωρακίσουμε τον αγώνα μας με αποφασιστηκότητα και πυγμή.
Όσον αφορά τώρα το νέο νόμο για τα ΤΕΙ του κ.Αρβανιτόπολου,αυτός προβλέπει καταργήσεις σχολών και συγχωνεύσεις έτσι ώστε να μειωθούν οι δαπάνες και τα έξοδα,όπως λέει ο ίδιος ο υπουργός.Ωστόσο,δημιουργείται  το πρόβλημα ότι θα χάνεται η ισχύς του τίτλου που θα έχει πάρει ο νέος στα χέρια του από το συγχωνευμένο πλέον ή καταργημένο τεχνικό ίδρυμα,καθώς χάνεται η αξία και το κύρος του πλέον στην αγορά εργασίας.Χάνεται μετά την συγχώνευση ή σε ορισμένες περιπτώσεις μετά την κατάργηση  του ιδρύματος η  αναγνωρισιμότητα του τίτλου,που δεν έχει πλέον τόσο σημαντικό και ανάλογης ισχύος αντίκρισμα στην αγορά εργασίας.Επίσης, αυτές οι συγχωνεύσεις και οι καταργήσεις γίνονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη κάποιοι παράγοντες και κάποια σημαντικά ποιοτικά κριτήρια καθώς υπάρχουν περιπτώσεις τμημάτων που ενώ έχουν ενισχυθεί οικονομικά με συνέπεια να διαθέτουν όλα τα αναγκαία για τη λειτουργία του τμήματος ,τον απαραίτητο υλικοτεχνικό εξοπλισμό και παράγουν έργο,εντούτοις αποφασίζεται αυθαίρετα να συγχωνευτούν.Επιπλέον,αντιδράσεις υπάρχουν και από τις τοπικές κοινωνίες καθώς  υπάρχουν πόλεις στην οποία υπήρχαν τμήματα αλλά τώρα μένουν χωρίς κανέναν σπουδαστή με αποτέλεσμα να πρέπει ραγδαίως να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες και ανάγκες.Αυτές οι κοινωνίες είχαν μάθει να λειτουργούν με την προυπόθεση της ύπαρξης σπουδαστών και η τοπκή οικονομία τους βασιζόταν σε δραστηριότητες στενά συνυφασμένες με τους σπουδαστές και πάνω σε αυτούς στηριζόταν καθώς ήταν οι σπουδαστές που "κινούσαν" σημαντικά την τοπική οικονομία(Άλλωστε τις πόλεις και τις κοινωνίες αυτές τις δημιούργησαν η Ν.Δ. και το  ΠΑΣΟΚ για την εξυπηρέτηση ιδιοτελών σκοπων και συμφερόντων) .Τέλος,θα πρέπει να λάβουμε υπόψη και τα παιδιά που είχαν περάσει σε τμήμα που βρίσκεται στον τόπο κατοικίας τους και  τώρα θα ανγκαστούν πολύ πιθανόν να μετακινηθούν και να μετεγκατασταθούν εκεί που θα μετακινηθεί το τμήμα τους. Ακόμα,το σχέδιο "Αθηνά" προβλέπει απολύσεις για να μειωθεί ακόμα περισσότερο το προσωπικό  και να εξοικονομηθούν πόροι ενώ γίνονται συγχωνεύσεις σε εντελώς ασύμβατα ως προς το ακαδημαικό αντικείμενο τμήματα  με εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο σπουδών χωρίς να υπάρχει κάποια κοινή λογική.Εν τέλει το σχέδιο "Αθηνά" υποβαθμίζει τις σχολές και επιφέρει αλλαγές που συνδέονται κύρια με το περιεχόμενο των σπουδών και την προσαρμογή τους στις ανάγκες της κερδοφορίας των επιχειρήσεων. .Ακολουθούν και κάποια άλλα μέτρα που προβλέπει ο νέος νόμος.Συγκεκριμένα 
 Τη λειτουργία ενός «ομοσπονδιακού» πανεπιστημίου στην Αθήνα, στο οποίο θα υπάγονται διοικητικά όλα τα πανεπιστημιακά Ιδρύματα, εκτός του Πανεπιστήμιου Αθηνών και του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, ανακοίνωσε ο υπουργός Παιδείας, Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, παρουσιάζοντας σήμερα το σχέδιο «Αθηνά» που επιφέρει σαρωτικές αλλαγές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Στο πλαίσιο του προγράμματος, θα δημιουργηθεί, επίσης, ένα ομόσπονδο Τεχνολογικό Ίδρυμα Αθήνας. Συνολικά 97 τμήματα συγχωνεύονται ή απορροφώνται, μένουν πανεπιστήμια σε 51 πόλεις από 63.
Παρουσιάζοντας το σχέδιο «Αθηνά» για την αναδιάρθρωση του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας, ο υπουργός Παιδείας ανέφερε ότι με την εφαρμογή του η μείωση του αριθμού των εισακτέων σε πανεπιστήμια και ΤΕΙ δεν θα ξεπεράσει το 4%. Επίσης, θα υπάρξει αύξηση των εισακτέων στα πανεπιστήμια, κατά 15% και ιδιαίτερα σε σχολές και τμήματα θετικής κατεύθυνσης, ενώ στα ΤΕΙ θα υπάρξει μείωση περίπου 30% σε τμήματα με ομοειδές γνωστικό αντικείμενο.

Παράλληλα, θα μειωθούν κατά 94 τα τμήματα στο φετινό μηχανογραφικό των υποψηφίων των πανελλαδικών εξετάσεων. Πέρυσι ήταν 480 και τώρα θα είναι 386.

Σύμφωνα με τον κ. Αρβανιτόπουλο, στην Αθήνα θα λειτουργεί ένα ομοσπονδιακού τύπου πανεπιστήμιο, κατά τα πρότυπα της Βρετανίας και Γαλλίας, με την επωνυμία «Αδαμάντιος Κοραής» στο οποίο εντάσσονται το Γεωπονικό, το Οικονομικό, το Πάντειο, το Πανεπιστήμιο Πειραιά και το Χαροκόπειο.

Οι πόλεις που δεν θα έχουν κανένα τμήμα ή σχολή είναι 12. Πρόκειται για την Ιεράπετρα, τον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, το Αίγιο, την Αμαλιάδα, τη Λευκάδα, το Αργοστόλι, τη Ναύπακτο, τη Λιβαδειά, τα Μουδανιά, τη Βέροια, την Έδεσσα και τη Νάουσα.

Στην Αθήνα δημιουργείται Ομοσπονδοτεχνολογικό Ίδρυμα, στο οποίο υπάγονται τα ΤΕΙ Αθήνας, Πειραιά και η ΑΣΠΑΙΤΕ, ενώ, αναβαθμίζεται το Διεθνές Πανεπιστήμιο και θα συνδεθεί με τμήματα Ελληνικών Σπουδών πανεπιστημίων του εξωτερικού.

Τα πανεπιστήμια με διοικούσες επιτροπές ή λιγότερα από τέσσερα τμήματα της περιφέρειας απορροφώνται από άλλα πανεπιστήμια. Για παράδειγμα, το Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδος, χωρίζεται στα δύο και τα τμήματα της Λαμίας μεταφέρονται στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ενώ ένα τμήμα απορροφάται από το Πάντειο. Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας συγχωνεύεται με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ενώ, δύο τμήματά του μεταφέρονται στην Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ. Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας απορροφάται από το Πανεπιστήμιο Πατρών.



Σύμφωνα με το σχέδιο «Αθηνά», το ΤΕΙ Θεσσαλονίκης συγχωνεύεται με το ΤΕΙ Σερρών σε ένα ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας. Από την πόλη της Θεσσαλονίκης φεύγουν 10 τμήματα και μετακομίζουν τα 8 στις Σέρρες και τα 2 στη Φλώρινα, ενώ 2 ακόμη καταργούνται. Αυτό σημαίνει ότι θα αναγκαστούν να μετακινηθούν σε άλλες πόλεις περίπου 8.000 - 10.000 φοιτητές, 100 εκπαιδευτικοί και 50 διοικητικοί υπάλληλοι.

Επίσης,παραθέτουμε και τα ακόλουθα άρθρα που δημοσιεύθηκε στον ριζοσπάστη στις 1 και  3 Φλεβάρη 2013 αντίστοιχα.

Πάνω από 50 Τμήματα με εκατοντάδες φοιτητές μετακομίζουν σε άλλες πόλεις!

Ανακοινώθηκε, χτες, από το υπουργείο Παιδείας το σχέδιο «Αθηνά», με τις συγχωνεύσεις τμημάτων πανεπιστημίων και ΤΕΙ

 Το σχέδιο «Αθηνά», δηλαδή το σχέδιο για το νέο ακαδημαϊκό χάρτη» του Πανεπιστημίου ΑΕ, έδωσε χτες στη δημοσιότητα, με συνέντευξη Τύπου, το υπουργείο Παιδείας. Το σχέδιο αυτό θα τεθεί υπό «διαβούλευση» για 45 μέρες και είναι φανερό ότι όποιος συμμετάσχει σε αυτή, συμβάλλει στις αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις, αφού το σχέδιο «Αθηνά» είναι το επόμενο βήμα μετά το νόμο - πλαίσιο.
Στόχος της κυβέρνησης με το νέο «χάρτη» είναι να δημιουργήσει προϋποθέσεις ώστε τα ιδρύματα να μπορούν να έχουν πιο άμεση σύνδεση με την «αγορά» και το πάρε - δώσε να γίνεται πιο εύκολα. Μεταξύ άλλων, άλλωστε, στόχοι του υπουργείου θεωρείται η σύνδεση με την «αγορά εργασίας» (εννοώντας την εξασφάλιση φθηνού εργατικού δυναμικού) και την «επιχειρηματικότητα».
Αυτά που ονόμασε ο υπουργός Παιδείας «παθογένειες» του συστήματος Ανώτατης Εκπαίδευσης, που υποτίθεται ότι πάει να λύσει το σχέδιο «Αθηνά», δεν είναι τίποτα άλλο από τις επιλογές των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, όταν για πελατειακούς λόγους, εφάρμοζαν την πολιτική κάθε χωριό και ΤΕΙ, κάθε πόλη και πανεπιστήμιο....

Συγχωνεύσεις και μετακινήσεις τμημάτων

Οπως προκύπτει απ' το σχέδιο που δόθηκε στη δημοσιότητα πρόκειται κυρίως για μια διοικητική αναδιάρθρωση, ώστε τα ιδρύματα να λειτουργούν πιο κεντρικά σαν επιχειρήσεις. Να σημειωθεί ότι οι μαθητές που θα δώσουν φέτος πανελλαδικές εξετάσεις θα συμπληρώσουν μηχανογραφικό με βάση το νέο «χάρτη». Οι συγκεκριμένες αλλαγές είναι οι παρακάτω:

• Συνολικά από τα 480 τμήματα που περιλαμβάνονταν στο τελευταίο μηχανογραφικό (533 είχαν ιδρυθεί) θα μείνουν τα 386 μετά από τις συγχωνεύσεις. Συνολικά «απορροφώνται» 94 τμήματα ενώ γύρω στα 55 είναι τα Τμήματα που θα αναγκαστούν να μετακινηθούν σε άλλη πόλη.
• Μέχρι τώρα Ιδρύματα υπήρχαν σε 63 πόλεις, πλέον θα διατηρηθούν σε 51 πόλεις.
• Τα 127 τμήματα «Ανθρωπιστικών, Νομικών και Κοινωνικών Επιστημών» γίνονται 112, τα 81 τμήματα Θετικών Επιστημών γίνονται 66, τα 54 Επιστημών Υγείας γίνονται 50, τα 142 τμήματα Τεχνολογικών Επιστημών γίνονται 110, τα 76 τμήματα Επιστημών Οικονομίας και Διοίκησης γίνονται 48.
• Ολα τα τμήματα υπάγονται σε σχολές. Αυτό δε σημαίνει κάτι πρακτικά για τους φοιτητές, αλλά πρόκειται για διοικητικό μέτρο. Για παράδειγμα, μέχρι τώρα στο Πανεπιστήμιο Αθήνας υπήρχε η Σχολή Νομικών, Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών με τρία τμήματα. Πλέον, η Νομική θα είναι από μόνη της Σχολή, ενώ δημιουργείται η Σχολή Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών, στην οποία υπάγονται τα Τμήματα Πολιτικών Επιστημών και Οικονομικών Επιστημών, αλλά και το Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ, που μέχρι τώρα ήταν ανεξάρτητο. Πρακτικά, δε θα υπάρχουν πλέον ανεξάρτητα τμήματα.
• Στις επόμενες πανελλαδικές εξετάσεις υπολογίζεται ότι ο συνολικός αριθμός μείωσης των εισακτέων δε θα υπερβεί το 4%. Στα ΤΕΙ θα είναι περίπου 30% η μείωση και στα πανεπιστήμια 15% αύξηση.

         20 Πανεπιστήμια και 12 ΤΕΙ
 Μέχρι τώρα υπήρχαν 40 ιδρύματα, 26 πανεπιστήμια και 14 ΤΕΙ. Πλέον τα πανεπιστήμια θα είναι 20 και τα ΤΕΙ 12. Συγκεκριμένα:

• Θα δημιουργηθούν δυο «ομόσπονδα» ιδρύματα: Το ένα θα περιλαμβάνει την ΑΣΟΕΕ, το Πάντειο, το Γεωπονικό, το Χαροκόπειο και το Πανεπιστήμιο Πειραιά και θα ονομάζεται «Αδαμάντιος Κοραής». Το δεύτερο θα περιλαμβάνει τα ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά και την ΑΣΠΑΙΤΕ και θα ονομάζεται «Αττικό ΤΕΙ». Οπως είπε ο υπουργός, τα πανεπιστήμια θα διατηρούν την αυτονομία τους μέσα στην «ομόσπονδη διοίκηση».
• Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και η Παιδαγωγική Σχολή (δύο τμήματα) του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας θα συγχωνευθούν σε ένα ενιαίο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας συγχωνεύονται σε Πανεπιστήμιο Πάτρας - Δυτικής Ελλάδας.
• Το Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας καταργείται. Το ένα του τμήμα (αυτό της Λιβαδειάς) «απορροφάται» από το τμήμα Οικονομικής Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου, ενώ το άλλο του τμήμα εντάσσεται στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
• Το ΤΕΙ Θεσσαλονίκης και ΤΕΙ Σερρών θα συγχωνευθούν σε ένα ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας. Το ΤΕΙ Καβάλας θα ονομαστεί ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Το ΤΕΙ Λάρισα θα ονομαστεί ΤΕΙ Θεσσαλίας. Το ΤΕΙ Λαμίας και ΤΕΙ Χαλκίδας θα συγχωνευθούν και θα ονομαστούν ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας. Το ΤΕΙ Πάτρας, το ΤΕΙ Μεσολογγίου και το ΤΕΙ Ιονίων Νήσων θα συγχωνευθούν και θα ονομαστούν ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων. Το ΤΕΙ Καλαμάτας, με τμήματα στη Σπάρτη και στην Καλαμάτα, θα ονομαστεί ΤΕΙ Πελοποννήσου.

 Το  δεύτερο άρθρο.
               

Οχι στο «χάρτη» του «Πανεπιστημίου ΑΕ»

Για το σχέδιο «Αθηνά» για την Ανώτατη Εκπαίδευση που δόθηκε στη δημοσιότητα

Την Πέμπτη ανακοινώθηκε από το υπουργείο Παιδείας το «περιβόητο» σχέδιο «Αθηνά», μετά από πολλές αναβολές και, προφανώς, πολλά «παζάρια» για το νέο ακαδημαϊκό «χάρτη» της χώρας, πάνω στον οποίο θα σχεδιαστεί «ορθολογικότερα» το «Πανεπιστήμιο ΑΕ» του νόμου - πλαισίου. Σύμφωνα με τις προτάσεις του υπουργείου Παιδείας, τα πανεπιστήμια της χώρας από 26 γίνονται 20 και τα ΤΕΙ από 14 μειώνονται σε 12. Πρακτικά, βέβαια, δεν έχουμε καταργήσεις ιδρυμάτων, αλλά συγχώνευσή τους ή «απορρόφησή» τους από άλλα.
Οσον αφορά στα τμήματα των πανεπιστημίων και των ΤΕΙ αυτά μειώνονται από 480, που περιλαμβάνονταν στο τελευταίο μηχανογραφικό (533 είχαν ιδρυθεί), σε 386. Και σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για συγχωνεύσεις ή «απορροφήσεις» τμημάτων. Συγκεκριμένα, «απορροφώνται» 94 τμήματα ενώ πάνω από 50 Τμήματα «μετακινούνται» μέσω συγχωνεύσεων σε άλλη πόλη (αναλυτικά η καταγραφή των Τμημάτων στον «Ριζοσπάστη» έγινε την Παρασκευή 1/2/2012, σελ. 18-19).
Σύμφωνα με το σχέδιο θα δημιουργηθούν ένα «ομόσπονδο» πανεπιστήμιο και ένα «ομόσπονδο» ΤΕΙ. Το πρώτο, το οποίο θα ονομάζεται «Αδαμάντιος Κοραής», θα συμπεριλαμβάνει το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΑΣΟΕΕ), το Πάντειο Πανεπιστήμιο, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Πειραιά. Το δεύτερο θα ονομάζεται «Αττικό ΤΕΙ» και θα περιλαμβάνει το ΤΕΙ Αθήνας, το ΤΕΙ Πειραιά και την ΑΣΠΑΙΤΕ και θα ονομάζεται «Αττικό ΤΕΙ». Και στις δύο περιπτώσεις τα ιδρύματα θα διατηρούν την αυτονομία τους. Να σημειωθεί ότι ιδιαίτερα στα ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά οι «εσωτερικές» συγχωνεύσεις, μετακινήσεις και μετονομασίες είναι αρκετές.
Οι συγχωνεύσεις και οι μετονομασίες στα ΤΕΙ (εκτός απ' το «Αττικό ΤΕΙ») είναι οι παρακάτω: Το ΤΕΙ Θεσσαλονίκης και το ΤΕΙ Σερρών θα συγχωνευθούν σε ένα ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας. Το ΤΕΙ Καβάλας θα ονομαστεί ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Το ΤΕΙ Λάρισας θα ονομαστεί ΤΕΙ Θεσσαλίας. Το ΤΕΙ Λαμίας και το ΤΕΙ Χαλκίδας θα συγχωνευθούν και θα ονομαστούν ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας. Το ΤΕΙ Πάτρας, το ΤΕΙ Μεσολογγίου και το ΤΕΙ Ιονίων Νήσων θα συγχωνευθούν και θα ονομαστούν ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων. Το ΤΕΙ Καλαμάτας, με τμήματα στη Σπάρτη και στην Καλαμάτα, θα ονομαστεί ΤΕΙ Πελοποννήσου.
Οι συγχωνεύσεις και οι μετονομασίες για τα πανεπιστήμια (εκτός από το «Αδαμάντιος Κοραής») έχουν ως εξής: Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και η Παιδαγωγική Σχολή (δύο τμήματα) του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας θα συγχωνευθούν σε ένα ενιαίο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας συγχωνεύονται σε Πανεπιστήμιο Πάτρας - Δυτικής Ελλάδας. Το Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας καταργείται. Το ένα του τμήμα (αυτό της Λιβαδειάς) «απορροφάται» από το τμήμα Οικονομικής Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου, ενώ το άλλο του τμήμα εντάσσεται στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
Σύμφωνα με το νέο «χάρτη» τα ιδρύματα θα βρίσκονται σε 51 πόλεις από τις 63 που ήταν μέχρι τώρα.
Επίσης, τα 127 τμήματα «Ανθρωπιστικών, Νομικών και Κοινωνικών Επιστημών» μειώνονται σε 112, τα 81 τμήματα Θετικών Επιστημών σε 66, τα 54 Επιστημών σε 50, τα 142 τμήματα Τεχνολογικών Επιστημών σε 110, τα 76 τμήματα Επιστημών Οικονομίας και Διοίκησης σε 48. Ολα τα τμήματα, πλέον, θα υπάγονται σε Σχολές, κάτι που σημαίνει ότι δε θα υπάρχουν, πλέον, τα λεγόμενα «ανεξάρτητα» τμήματα.
Να σημειώσουμε ότι φέτος οι υποψήφιοι των πανελλαδικών εξετάσεων θα συμπληρώσουν μηχανογραφικό σύμφωνα με το νέο «χάρτη», ενώ η βάση του 10 δε θα επανέλθει φέτος. Στην επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά υπολογίζεται ότι ο συνολικός αριθμός μείωσης των εισακτέων δε θα υπερβεί το 4%. Στα ΤΕΙ θα είναι περίπου 30% η μείωση και στα πανεπιστήμια 15% αύξηση.

Εφαρμογή αναδιαρθρώσεων και ο λογαριασμός στις λαϊκές οικογένειες

Απ' όλα τα παραπάνω προκύπτουν μια σειρά ιδιαίτερα σημαντικά ζητήματα και συμπεράσματα:

• Πρώτο και άμεσο θέμα προκύπτει για τους χιλιάδες φοιτητές και σπουδαστές των δεκάδων τμημάτων που μετακινούνται σε άλλη πόλη. Είναι φανερό πως το «κόστος» του σχεδίου «Αθηνά» θα το πληρώσει και πάλι η λαϊκή οικογένεια και τα παιδιά της. Μετακίνηση σε άλλη πόλη σημαίνει έξοδα. Οπως, άλλωστε, γίνεται αντιληπτό η μεταφορά των τμημάτων δε σημαίνει και ενίσχυση των υποδομών. Ετσι κι αλλιώς οι υποδομές των ιδρυμάτων και ιδιαίτερα των ΤΕΙ της επαρχίας είναι ανεπαρκείς. Οι εστίες και οι λέσχες σίτισης δε φτάνουν και οι φοιτητές και οι σπουδαστές θα έχουν επιπλέον προβλήματα. Η γενικόλογη θέση του υπουργείου («θα υπάρξει πρόνοια επιδότησης των εξόδων, αλλά έχουμε μεριμνήσει οι μετακινήσεις να είναι οι λιγότερες δυνατές») δεν εξασφαλίζει απολύτως τίποτα. Η διεκδίκηση για να μην πεταχτεί εκτός σπουδών κανένας φοιτητής ή σπουδαστής και να ολοκληρώνει τις σπουδές του απερίσπαστος είναι το λιγότερο που χρειάζεται.
• Εξίσου προβληματική είναι η μετακίνηση για εργαζόμενους και διδάσκοντες στα Τμήματα που αλλάζουν πόλη καθώς προκαλείται πολλαπλάσιο πρόβλημα για τις οικογένειές τους.
• Από τις συγχωνεύσεις και τις «απορροφήσεις» τμημάτων (ιδιαίτερα στα ΤΕΙ της επαρχίας, αλλά και στα ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά) και τη δημιουργία νέων είναι επόμενο πως θα προκύψουν νέα προγράμματα σπουδών. Αυτό φέρνει προβλήματα σε αυτούς που ήδη φοιτούν και είναι αυτονόητο πως πρέπει να υπάρχει κάποια πρόβλεψη για την ολοκλήρωση των σπουδών τους. Επιπλέον, οι αλλαγές στα προγράμματα σπουδών, όπως και οι συγχωνεύσεις τμημάτων δε γίνονται με άξονα το επιστημονικό αντικείμενο, αλλά με βάση τις απαιτήσεις της «αγοράς».

Δικό τους δημιούργημα ο ανορθολογισμός...

Τα περί «παθογενειών» και «στρεβλώσεων» που θα πρέπει να ξεπεραστούν, όπως υποστηρίζει το υπουργείο, είναι υποκριτικά. Η πελατειακή λογική του «κάθε χωριό και ΤΕΙ», «κάθε πόλη και πανεπιστήμιο» είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ.
Ο «εξορθολογισμός» και το «συμμάζεμα» που επικαλείται η κυβέρνηση δεν έχουν να κάνουν με τις εκπαιδευτικές ανάγκες. Είναι άρρηκτα δεμένα με τις αναδιαρθρώσεις που επιβάλλει ο νόμος - πλαίσιο, σε αυτές εντάσσονται. Σίγουρα ρόλο έπαιξαν και οι λεγόμενες «αξιολογήσεις» και η «βιωσιμότητα» του κάθε τμήματος σε σχέση με τη σύνδεσή του με την «αγορά».
Στόχος είναι να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί ένας «χάρτης» που θα «εφαρμόζει» στο «Πανεπιστήμιο ΑΕ», που τα αντικείμενα σπουδών και το περιεχόμενο θα ορίζονται απ' τις επιχειρήσεις. Το βασικό κριτήριο είναι η προσέλκυση «επενδυτών» στην Ανώτατη Εκπαίδευση, η κατασκευή προγραμμάτων σπουδών που θα «προσφέρουν» στην επιχειρηματικότητα και στην παροχή «δεξιοτήτων» (και όχι επιστημονικών γνώσεων) που ζητούν οι εργοδότες. Παράλληλα, με τα «ομόσπονδα» ιδρύματα και γενικότερα με την πολιτική στα μεγάλα ιδρύματα επιδιώκεται να ισχυροποιηθούν αυτά στη «διεθνή αγορά» των ιδρυμάτων, ώστε να προσελκύσουν επενδύσεις. Οι λεγόμενοι «κόμβοι αριστείας», όπως τους ονόμασε ο υπουργός, δεν έχουν να κάνουν με την ποιότητα των σπουδών, αλλά με την «ανταγωνιστικότητά τους». Οπως είπε άλλωστε, «απευθυνόμαστε στους παραγωγικούς φορείς της χώρας, που πρέπει να συνδεθούν με αυτούς τους κόμβους αριστείας που δημιουργούμε».
Η απόρριψη του σχεδίου «Αθηνά» απ' τους φοιτητές, τους σπουδαστές και τους πανεπιστημιακούς έχει να κάνει με την απόρριψη των αναδιαρθρώσεων που στοχεύουν στο πανεπιστήμιο - επιχείρηση, με φοιτητές - πελάτες και γνώση - εμπόρευμα. Το προηγούμενο διάστημα βρέθηκαν οι «πρόθυμοι» (διοικήσεις, ηγεσία της ΠΟΣΔΕΠ) που έκαναν «διάλογο» με το υπουργείο για να διαμορφωθεί το σχέδιο. Το υπουργείο ανακοίνωσε πως η «διαβούλευση» θα συνεχιστεί. Δεν μπορεί να υπάρχει καμία αυταπάτη για το αποτέλεσμα. Οι κατευθύνσεις είναι σαφείς και συγκεκριμένες. Οι φοιτητές, οι σπουδαστές και οι πανεπιστημιακοί έχουν κάθε λόγο ν' αγωνιστούν ενάντια στο νόμο - πλαίσιο και το «χάρτη» του διότι αυτό είναι το σχέδιο «Αθηνά»: Ο χάρτης του «Πανεπιστημίου ΑΕ».

Τζόγος στα τρόφιμα

Ακόμα και τα τρόφιμα τα οποία βάζουμε καθημερινά στο πιάτο μας αποτελούν ένα από τα πιο κερδοφόρα αντικείμενα πάνω στα οποία στήνεται ένα ολόκληρο παιχνίδι τζόγου και αμέτρητου πλουτισμού.Πολλές φορές ακούμε από τα συστημικά ΜΜΕ για καρτέλ πάνω σε διάφορα είδη τροφίμων(π.χ.γάλα,κοτόπουλο),καρτέλ που χειραγωγούν τις τιμές και τις κατευθύνουν μέσα στην αγορά με αποτέλεσμα την εκτόξευσή τους.Αυτά τα τρόφιμα θα πρέπει να τονίσουμε δεν αποτελούν είδη πολυτέλειας όσον αφορά τις διατροφικές συνήθειες των απλών ανθρώπων αλλά αντίθετα αποτελούν είδη πρώτης ανάγκης,είδη καθημερινής διατροφής,στα οποία ο καθένας μας θα πρέπει να έχει πρόσβαση.Ωστόσο, τονίζεται από τα συστημικά και άκρως διαπλεκόμενα ΜΜΕ ότι τα καρτέλ είναι τα υπεύθυνα για την εκτίναξη των τιμών,κάτι που βεβαίως αληθεύει αλλά ποτέ δεν γίνεται λόγος για ένα ολόκληρο κερδοσκοπικό παιχνίδι που έχει στηθεί πάνω στα είδη διατροφής και που αποσκοπεί στην εισροή τεράστιων κερδών σε πολυεθνικές εταιρίες που δραστηριοποιούνται στο χώρο των τροφίμων περιλαμβανομένου και μιας ολόκληρης άλλης αλυσίδας που ακολουθεί, όπως για παράδειγμα  εταιρίες που εμπορεύονται σπόρους,διάφορες ποικιλίες φυτών,λιπασμάτων κ.α. Τα καρτέλ στην εγχώρια ελληνική αγορά,τα γνωστά ολιγοπώλια και μονοπώλια,βεβαίως και παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην καθοδήγηση των τιμών καθώς ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς και μπορούν με αυτό τον τρόπο να θέσουν αποτελεσματικά εκτός ανταγωνισμού άλλες μικρομεσαίες επιχειρήσεις,οι οποίες "στραγγαλίζονται" οικονομικά και  οδηγούνται στην οικονομική  κατάρρευση.  Ωστόσο,θα πρέπει να τονίσουμε για άλλη μια φορά ότι η δημιουργία καρτέλ ή ,ως γνωστόν,μονοπωλίων δεν αποτελεί και αυτό ελληνική παντέντα και δημιούργημα της καινοτόμας σκέψης των Ελλήνων αλλά είναι δομικό στοιχείο του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.Οι καπιταλιστές επιδιώκουν την δημιουργία τραστ για να πετύχουν την μεγαλύτερο δυνατό κέρδος,αφού θα είναι οι απόλυτοι κυρίαρχοι στην αγορά και θα καθορίζουν τις τιμές άνευ ορίων και ελέγχου.Τα μονοπώλια επεκτείνονται σε όλους τους τομείς, από τον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πηγών των χωρών μέχρι και την αγροτική παραγωγή τους προς όφελος  μόνο των πλουτοκρατών. Οι καπιταλιστές επεκτείνουν την δραστηριότητά τους πλέον και στην διακίνηση,κυκλοφορία και αγοραπωλησία των βασικών ειδών διατροφής αποκλείοντας από τις πρωταρχικές και αναγκαίες   ανάγκες όπως είναι η διατροφή,  όλο και περισσότερο αριθμό ανθρώπων παγκοσμίως οδηγώντας τον στην εξαθλείωση,την πείνα και την απόλυτη ένδεια.Ο απλός κόσμος δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στις υψηλές τιμές των βασικών ειδών διατροφής με αποτέλεσμα εν έτει 2013 να τα στερείται και να λιμοκτονεί.Και όλα αυτά για την διόγκωση του κέρδους των καπιταλιστών που είναι ο πρωταρχικός στόχος του καπιταλιστικού συστήματος.Εδώ για άλλη μια φορά αποδεικνύεται το πραγματικό σκληρό και αντιλαικό πρόσωπο του καπιταλισμού που στο όνομα των κερδών αδιαφορεί για τους ανθρώπους,τις ανθρώπινες ψυχές που φεύγουν λόγω της πείνας.Οι καπιταλιστες έκαναν ανέκαθεν αυτό που γνωρίζουν πολύ καλά, να κινούνται ευέλικτα από την μια αγορά σε μια άλλη σε ένα συνεχές κυνήγι θησαυρού.Παρατηρούν την πορεία της πακγοσμιοποιημένης οικονομίας και προχωρούν σε επενδύσεις σε χώρους και αντικείμενα που δεν έχουν αναπτυχθεί ώστε στο μέλλον με την ανάπτυξή τους να φέρουν στην αγκαλιά τους αμύθητα ποσά και πλούτη.Αυτό συμβαίνει και στο χώρο των τροφίμων,ο οποίος πάντοτε ήταν,έιναι και θα είναι κερδοφόρος και κατ'επέκταση ένας καλός χώρος για να αποκτήσουν μερίδιο,έλεγχο και κυριαρχία.Τα τρόφιμα, θα μπορούσαμε να πούμε  πως είναι ένα καταφύγιο που εξασφαλίζει πάντοτε την σωτηρία των κεφαλαιοκρατών.Ασχουλούνται με την αγορά τροφίμων καθημερινά αλλά και σε έκτακτες περιπτώσεις όταν άλλες αγορές έχουν στερέψει και δεν αποφέρουν κέρδη στο μεγάλο κεφάλαιο.Η βαρβαρότητα του καπιταλισμού δείχνει για αλλη μια φορά τα δόντια της απαξιώντας πλήρως  τον λαό,την συντριπτικότατη πλειοψηφεία με σκοπό την μεγιστοποίηση των κερδών μιας χούφτας ολιγαρχών.Ο λαός οδηγείται στην αφαίμαξη,στη στέρηση καθημερινών ειδών διατροφής,στην αδυναμία κάλυψης της ζωτικής ανάγκης της τροφής  για να κάνουν γλέντι οι πλουτοκράτες πατώντας κυριολεκτικά επί πτωμάτων και χαμένων ανθρώπινων ζωών.Αυτοί είναι κάποιοι από τους δολοφόνους της ανθρωπότητας και θα πρέπει μετά τους ναζιστές αξιωματούχους για εγλήματα πολέμου ,να λογοδοτήσουν και να κάτσουν και αυτοί στο σκαμνί για την ίδια κατηγορία!Βεβαίως για να επανέλθουμε στην αρχή του άρθρου, τα καρτέλ επηράζουν αναμφισβήτητα την πορεία των τιμών,τις οποίες οδηγούν προς τα πάνω καταργώντας την βασική αρχή της ελεύθερης αγοράς περί ζήτησης και προσφοράς,η οποία μόνο κατά θεωρία ισχύει.Οι τιμές,όμως επηρεάζονται και από άλλους παράγοντες,οι οποίοι και αυτοί με την σειρά τους προκαλούνται από την ανθρώπινη συμπεριφορά,την απληστία και την ματαιοδοξία του ανθρώπου.Για να γίνω όμως κατανοητός αλλά παράλληλα να μης σας κουράσω παραθέτω το ακόλουθο επεξηγηματικό άρθρο,που δημοσιεύθηκε στα ΝΕΑ στις 10 Αυγούστου 2012.

Η ξηρασία στις ΗΠΑ βάζει φωτιά στα τρόφιμα

Ραγδαία άνοδος στις τιμές σιτηρών και ελαιοκράμβης στην αμερικανική και την ευρωπαϊκή αγορά

Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Μαργιόλης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Παρασκευή 10 Αυγούστου 2012

Νέα άνοδο της τάξης του 6% σημείωσαν οι τιμές των βασικών διατροφικών ειδών στις διεθνείς αγορές τροφίμων τον Ιούνιο, όπως ανακοίνωσε χθες ο Οργανισμός Τροφίμων και Αγροτικών Προϊόντων των Ηνωμένων Εθνών. Τους προηγούμενους τρεις μήνες οι τιμές των δημητριακών, του ρυζιού, του καλαμποκιού και της ζάχαρης είχαν σημειώσει ελαφρά πτώση, όμως οι ειδικοί της αγοράς εκτιμούν ότι «ο κίνδυνος μιας ραγδαίας ανόδου των τιμών έχει κάθε άλλο παρά απομακρυνθεί».

Αλλωστε η ξηρασία που πλήττει τις Ηνωμένες Πολιτείες - η χειρότερη από το 1956 - έβαλε φωτιά στις προθεσμιακές συμφωνίες μελλοντικών εσοδειών, οι οποίες κατέγραψαν άνοδο 23% στο χρηματιστήριο τροφίμων του Σικάγου.

Την ίδια στιγμή οι δυσοίωνες προοπτικές της παραγωγής σίτου στη Ρωσία ανέβασαν τις αντίστοιχες τιμές κατά 19%. Μόνο η τιμή του ρυζιού παρέμεινε σχεδόν στα επίπεδα των προηγούμενων μηνών τον Ιούλιο, καταγράφοντας άνοδο μόλις μίας μονάδας στις 238, σύμφωνα με τα στοιχεία του παγκόσμιου οργανισμού.

Αντίστροφη πορεία ακολούθησαν οι τιμές των κρεάτων, ενώ αυτές των γαλακτοκομικών προϊόντων παρέμειναν σταθερές στα μειωμένα κατά 16% επίπεδα του προηγούμενου εξαμήνου. Η ανακοίνωση του Οργανισμού αποδίδει τη φωτιά των τιμών στις απροσδόκητα δυσμενείς κλιματικές συνθήκες όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και σε άλλες βασικές χώρες παραγωγής τροφίμων, όπως η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Ινδία.

Αναμφίβολα όμως ο βασικότερος παράγοντας της σημαντικής ανόδου των τιμών είναι η ανομβρία που κατέστρεψε τεράστιες καλλιεργήσιμες εκτάσεις σόγιας, καλαμποκιού και σιτηρών στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες κατέχουν τα σκήπτρα της παραγωγής των συγκεκριμένων προϊόντων. Πρόσθετη ανησυχία προκαλεί η πρόβλεψη της αμερικανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας (ΝΟΑΑ) που κάνει λόγο για παράταση της ξηρασίας μέχρι τον προσεχή Οκτώβριο, ενώ προς το παρόν καταγράφεται ξηρασία στο 55% του αμερικανικού καλλιεργήσιμου εδάφους. Ο υπουργός Γεωργίας της κυβέρνησης Ομπάμα, Τομ Βίλσακ, δεν έκρυψε την ανησυχία του για τη «χειρότερη κατάσταση στην αγροτική παραγωγή τα τελευταία είκοσι χρόνια».

Οι αμερικανικοί φόβοι ήχησαν ασφαλώς μέχρι την απέναντι πλευρά του Ατλαντικού. Στον ευρωπαϊκό δείκτη Euronext τα προθεσμιακά συμβόλαια σιταριού έφτασαν στην τιμή-ρεκόρ των τελευταίων ημερών, 269,75 ευρώ ανά τόνο. Σε ιστορικό ρεκόρ όλων των εποχών έφτασε η τιμή διαπραγμάτευσης της ελαιοκράμβης, κλείνοντας στα 526 ευρώ ο τόνος. Στην Ευρώπη η ελαιοκράμβη είναι η τρίτη σημαντικότερη πηγή παραγωγής επιτραπέζιου λαδιού μετά τις ελιές και τα ηλιοτρόπια. Ομως και σε αυτή την περίπτωση η άνοδος χαρακτηρίζεται από παράγοντες της αγοράς ως «παράπλευρο φαινόμενο» της αμερικανικής ξηρασίας καθώς δεν αντανακλά σε ανάλογη αύξηση της ευρωπαϊκής ζήτησης.

Επιπλέον η γενικευμένη άνοδος των τιμών το τελευταίο διάστημα ανατροφοδοτείται από τις μαζικές αγορές τροφίμων από πολυπληθείς χώρες, όπως το Πακιστάν, ή από άλλες που απλώς θέλουν να προφυλαχθούν έναντι ενδεχόμενης (νέας) ανόδου των τιμών τούς προσεχείς μήνες. Η πακιστανική κυβέρνηση έδωσε εντολή για αγορά 110.000 τόνων ελαιοκράμβης τις προηγούμενες ημέρες, ενώ η Τυνησία αγόρασε 125.000 τόνους μαλακού σίτου. Από την άλλη πλευρά, χώρες με μεγάλη δυνατότητα παραγωγής σιτηρών, όπως το Καζαχστάν και η Ουκρανία, διαβεβαιώνουν ότι είναι σε θέση να αυξήσουν τα αποθέματά τους προκειμένου να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη ζήτηση.

 Καταλαβαίνουμε ,λοιπόν,ότι η τιμή στα τρόφιμα καθορίζεται από πολλούς παράγοντες και δεν μπορούμε να είμαστε μονοδιάσταστοι.Ωστόσο, ενώ για τα καρτέλ γίνεται λόγος από τα ΜΜΕ,για τα το μεγαλύτερο χρηματιστήριο τροφίμων που βρίσκεται στο Σικάγο επικρατεί μια άκρα του τάφου σιωπή.Στις ΗΠΑ ,λοιπόν,τη μητέρα του φιλελευθερισμού και την πατρίδα του γκουρού του φιλελευθερισμού,Μίλτον Φρίντμαν,λειτουργεί αυτό το έκτρωμα στήνοντας ένα ολόκληρο παιχνίδι τζόγου γύρω από τα τρόφιμα με τεράστια κέρδη για τους συμμετέχοντες που δεν βέβαια ο λαός.Ένα ανελέητο σκληρό παιχνίδι κερδοσκοπίας,στυγνό,ωμό και απάνθρωπο κυνηγώντας αδιάκοπα τα πλούτη,αδιαφορώντας αλοκληρωτικά για τον λαό,μετρώντας τους ανθρώπους σε αριθμούς και στατιστικά στοιχεία και δολοφονώντας απλούς ανθρώπους μπραστά στα μάτια της τυφλής ανθρωπότητας.Για συνέχεια και για την ευρύτερη πληροφόρησή σας μπορείτε να καταφύγετε στην εκπομπή του "Εξάντας"("Πεθαίνοντας στην αφθονία") ενώ παραθέτω ένα ακόμα άρθρο για την σφαιρικότερη ενημέρωσή σας.

Τζόγος με το στάρι και το γάλα (Πριν 26/10/2007)

Αναρτήθηκε από τον  leonidasvatikiotis στο 08/02/2010

               
Πείνα προκαλεί η χρηματιστηριακή κερδοσκοπία
 Η διοχέτευση του αμύθητου συσσωρευμένου πλούτου στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων εκτόξευσε τις τιμές των τροφίμων
Οι κινητοποιήσεις που έγιναν στην Ιταλία πριν μερικές εβδομάδες ενάντια στην αύξηση των τιμών των ζυμαρικών αν δεν χαρακτηρίστηκαν γραφικές πέρασαν απαρατήρητες. Ωστόσο, μια σειρά από γεγονότα βεβαιώνουν ότι ζούμε το οριστικό και αμετάκλητο τέλος της εποχής των άφθονων και φθηνών τροφίμων που ξεκίνησε με το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και από επαγγελία έγινε πράξη τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 υπό την πίεση των νωπών ακόμη οδυνηρών εμπειριών και χάρη στη διάθεση από το κράτος τεράστιων πόρων υπό τη μορφή επιδοτήσεων. Τι άλλο σημαίνει η πρόσφατη εκτίναξη των τιμών μιας σειράς βασικών τροφίμων όπως το σιτάρι (που από τον Απρίλιο μέχρι σήμερα η τιμή του έχει διπλασιαστεί), το ρύζι (που η τιμή του από το 2000 έχει αυξηθεί κατά 50%), το γάλα, το καλαμπόκι, η σόγια, ή το (πολύ φοβικό είναι αλήθεια) καμπανάκι συναγερμού που χτυπούν μια σειρά διεθνείς οργανισμοί για την επερχόμενη «κρίση τροφίμων»!
Η τιμή δεν εκτινάχθηκε μόνο στα παραπάνω είδη αλλά σε όλα ανεξαιρέτως τα βασικά εμπορεύσιμα προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στα ειδικά χρηματιστήρια του Σικάγο, της Νέας Υόρκης, και αλλού όπως πετρέλαιο, χρυσός, σιδηρομεταλλεύματα, χαλκός, ψευδάργυρος, ζαχαροκάλαμο, φοινικέλαιο, ζωοτροφές και πολλά άλλα. Η άνοδος που παρατηρείται τους τελευταίους μήνες ξεπερνάει κάθε πρόβλεψη. Ο δείκτης τον οποίο έχει καταρτίσει ο βρετανικός Εκόνομιστ για να παρακολουθεί την πορεία των τιμών στην αγορά εμπορευμάτων έχει διπλασιάσει την τιμή του από το 2000 μέχρι τώρα. Τον προηγούμενο μήνα, το Σεπτέμβριο, ειδικότερα, οι αποδόσεις που κατέγραψε ο σχετικός δείκτης του Ρόιτερς ήταν οι υψηλότερες από το 1975.
Τρεις είναι οι αιτίες που αποτελούν την κινητήρια δύναμη πίσω από αυτή την – αρνητική – εξέλιξη. Ξεκινώντας από τις λιγότερες σημαντικές, ξεχωρίζει η αυξημένη ζήτηση που παρατηρείται από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες της Κίνας και της Ινδίας ειδικά για πρώτες ύλες που είναι απαραίτητες στην ανέγερση και τη συντήρηση παραγωγικών εγκαταστάσεων, αστικών υποδομών και ιδιωτικών κατοικιών. Μια δεύτερη νεοεμφανιζόμενη αιτία (την οποία θα συναντάμε όλο και συχνότερα στο μέλλον) ακούει στο όνομα βιοκαύσιμα. Πρόκειται για τη σωστή απάντηση στο πιο λάθος ερώτημα που μπορεί να τεθεί: πως είναι δυνατό να συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε ΙΧ αυτοκίνητα με την ίδια και μεγαλύτερη συχνότητα χωρίς να εκπέμπουμε αέρια που αυξάνουν τη θερμοκρασία του πλανήτη. Η δέσμευση μιας σειράς χωρών όπως των ΗΠΑ, τη Κίνας και της Ιαπωνίας, αλλά και της ΕΕ να προέρχεται από εναλλακτικές πηγές το 10% των καυσίμων που καταναλώνονται έχει οδηγήσει εκατομμύρια στρέμματα καλλιεργειών σε όλο τον κόσμο να διοχετεύονται στην παραγωγή εθανόλης και άλλων βιοκαυσίμων. Στις ΗΠΑ για παράδειγμα το 20% του καλαμποκιού πέρυσι έγινε εθανόλη – καλύπτοντας τη ζήτηση καυσίμων μόνο του 2% των αυτοκινήτων! Επίσης μια σειρά από χώρες πλειοδοτούν σε ανακοινώσεις για να προσφέρουν την πρώτη ύλη παραγωγής βιοκαυσίμων στην ακόρεστη αμερικανική αγορά. Η ινδική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα αφιερώσει σε αυτή την καλλιέργεια 14 εκ. εκτάρια, η Ινδονησία 26 εκ., η Βραζιλία 120 εκ., η Νότια Αφρική – που θρέφει πέρα από εκατομμύρια πεινασμένους όπως και όλες οι υπόλοιπες χώρες την ευγενική φιλοδοξία να γίνει η Μέση Ανατολή των βιοκαυσίμων – 400 εκ., κοκ.! Αυτές οι καλλιέργειες δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα περιορίσουν την παραγωγή τροφίμων που απευθύνονται στη διατροφή. Όσο κι αν πάντοτε τα τελευταία χρόνια η πείνα προερχόταν από την άνιση διανομή και όχι την ελλιπή παραγωγή τροφίμων είναι ηλίου φαεινότερο αυτή τη στιγμή ότι η ραγδαία επεκτεινόμενη βιομηχανία των βιοκαυσίμων θα επιτείνει το πρόβλημα της άνισης διανομής των τροφίμων.
Καμιά ωστόσο από τις παραπάνω αιτίες δεν θα οδηγούσε σε τέτοια ύψη την τιμή των εμπορεύσιμων προϊόντων αν όλα αυτά τα χρόνια δεν αναπτυσσόταν με επίκεντρο τα επίμαχα είδη μια πρωτοφανή χρηματιστηριακή κερδοσκοπία. Τεράστια ποσά – που υπολογίζονται σε 80 δισ. δολάρια αυτή τη στιγμή από 30 δισ. που ήταν πριν τρία χρόνια – έχουν τοποθετηθεί σε ένα ατελείωτο πλήθος επενδυτικών προϊόντων που με τη μέθοδο της πλημμυρίδας ωθούν τις τιμές συνεχώς προς τα πάνω. «Από την εποχή ακόμη που έσκασε η φούσκα των μετοχών υψηλής τεχνολογίας, οι επενδυτές αρέσκονται να διαφοροποιούνται από τις μετοχές και τα κυβερνητικά ομόλογα. Αυτό έδωσε το έναυσμα για τη δημιουργία μιας ολόκληρης σειράς εμπορεύσιμων στο χρηματιστήριο επενδυτικών κεφαλαίων που βασίζονται στα εμπορεύματα τα οποία έκαναν τα στοιχεία ενεργητικού προσβάσιμα σε μια πολύ μεγαλύτερη γκάμα επενδυτών. Τελευταίο παράδειγμα από την Μπάρκλεϊς Γκλόμπαλ Ινβέστορς, ένα μεγάλο διαχειριστή στοιχείων ενεργητικού, είναι ένα επενδυτικό κεφάλαιο που βασίζεται στις τιμές της ξυλείας. Η Γουόλ Στριτ οργανώνεται για να ανταποκριθεί στη ζήτηση: έρευνα συμβούλων επιλογής προσωπικού διαπίστωσε ότι τα ποσοστά πρόσληψης αντικριστών εμπορευμάτων αυξήθηκαν κατά 33% από πέρυσι», ανέφερε ο προηγούμενος Εκόνομιστ!
Το γεγονός δε ότι τώρα συγκεντρώθηκαν στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων αυτά τα ποσά εξηγείται αν δούμε την πτώση των επιτοκίων του δολαρίου τον Αύγουστο, που έκανε λιγότερο ελκυστικές τις τοποθετήσεις στο αμερικάνικο νόμισμα, την πτώση της ισοτιμίας του έναντι του ευρώ και άλλων νομισμάτων, όπως και τις κρίσεις στην στεγαστική πίστη και την πιστωτική ασφυξία που δημιουργήθηκε στη συνέχεια. «Κερδοσκοπικό χρήμα που έρεε σε ομόλογα υψηλών αποδόσεων και δομημένη πίστη αναζητά τώρα νέα πατρίδα», έγραφε χαρακτηριστικά το βρετανικό έντυπο.
Πρώτο θύμα της κερδοσκοπίας ήταν αναμφισβήτητα ο μαύρος χρυσός. «Οι τιμές του πετρελαίου που ξεπέρασαν τα 90 δολάρια το βαρέλι την Παρασκευή είναι πιο πιθανό να φτάσουν τα 100 παρά τα 80 δολάρια τον επόμενο μήνα σύμφωνα με τον αριθμό των στοιχημάτων που έχουν παιχτεί στην προθεσμιακή αγορά του Χρηματιστηρίου Εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης» έγραφε η Γουόλ Στριτ Τζέρναλ της Δευτέρας κάνοντας οποιοδήποτε σχόλιο για τον κυνισμό του καπιταλισμό – καζίνο απλά …περιττό και αχρείαστο! Αξίζει μόνο να πούμε ότι μια γενίκευση που θα χάραζε τη γραμμή μεταξύ αεριτζήδων τραπεζιτών από τη μια και καπιταλιστών της μεταποίησης από την άλλη είναι παραπλανητική καθώς παραβλέπει ότι σε ορισμένους κλάδους, όπως η μεταλλουργία για παράδειγμα όπου κυριαρχούν τρεις(!) πολυεθνικές, η χειραγώγηση των τιμών γίνεται κοινή συναινέση και κυρίως κοινή ωφελεία…
Ο ίδιος ακριβώς μηχανισμός που ωθεί τις τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω προκαλεί τις τάσεις ανατίμησης και σε όλα τα βασικά προϊόντα. Στα είδη διατροφής όμως, και δεν μιλάμε για αστακό ή χαβιάρι, είναι που φαίνεται ο ανθρωποφαγικός χαρακτήρας του σύγχρονου ολοκληρωτικού καπιταλισμού. Οι συνέπειες από την αύξηση της τιμής των τροφίμων είναι άμεσες και δραματικές. Θα τις νιώσουν πρώτ’ απ’ όλους τα 850 εκατομμύρια που επισήμως πεινούν και σιτίζονται με τα στοιχειώδη από τη διεθνή βοήθεια. Στον βαθμό όμως που η αξία της βοήθειας παραμένει λίγο – πολύ σταθερή χωρίς να ακολουθεί τις κερδοσκοπικές ανατιμήσεις των τροφίμων, με τα ίδια χρήματα θα αγοράζονται μικρότερες ποσότητες τροφίμων και θα σιτίζονται λιγότεροι άνθρωποι κάθε χρονιά. Ήδη τα Ηνωμένα Έθνη, που τονίζουν ότι ένας τόνος βοήθειας που ξεκίναγε πέρυσι από τις ΗΠΑ στοίχιζε 363 δολάρια και φέτος έχει πάει στα 611 δολάρια αυξήθηκε η τιμή του δηλαδή κατά 68%, έχουν περικόψει επισιτιστικά προγράμματα στην Ουγκάντα και την Καμπότζη.
Τα αποτελέσματα θα φανούν και στον ανεπτυγμένο καπιταλισμό καθώς οι κερδοσκοπικές ανατιμήσεις από τα χρηματιστήρια παρέχουν την εύσχημο αφορμή για επιπλέον κερδοσκοπικές ανατιμήσεις από τη βιομηχανία τροφίμων. Γιατί όταν κατά κοινή ομολογία η τιμή του σταριού δεν αντιστοιχεί παρά στο 5% της τιμής του ψωμιού, τι άλλο από κερδοσκοπία είναι η ανακοίνωση της πολυεθνικής Ντανόν ότι θα αυξήσει τις τιμές της κατά 10%; Οι νέα αυτές τιμές που θα επιβάλλει η βιομηχανία τροφίμων θα σημάνουν την επιδείνωση των όρων διαβίωσης για εκατομμύρια εργαζόμενους στην ΕΕ που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας λόγω της παρατεταμένης λιτότητας και της ανεργίας. Στη βάση αυτών των ορατών τάσεων οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς της Τετάρτης τόνιζαν σε υπότιτλο ανάλυσής τους πως «οι ανερχόμενες τιμές μάλλον προαναγγέλλουν την πρώτη παγκόσμια έλλειψη τροφίμων από τη δεκαετία του ‘70», κι επίσης ότι «πολλές κυβερνήσεις προβληματίζονται αιφνιδίως για την ασφάλεια σε τρόφιμα και τις επιπτώσεις στην πολιτική σταθερότητα καθώς οι τιμές για πολλά είδη πρώτης ανάγκης εκτοξεύονται»!
Καθόλου τυχαία ο οξυδερκέστατος ο νομπελίστας οικονομολόγος Αμάρτυα Σεν διακρίνοντας τα ανυπέρβλητα εμπόδια που θέτει ο σημερινός τρόπος παραγωγής, τονίζει στο βιβλίο Η πείνα στην ιστορία (εκδ. Πολύτροπον, 2006) πως «η πείνα και ο λιμός πρέπει να αντιμετωπιστούν ως οικονομικά φαινόμενα υπό ευρεία έννοια – που να περιλαμβάνουν την παραγωγή, τη διανομή, και την αξιοποίηση της τροφής – και όχι σαν αντανακλάσεις των προβλημάτων της παραγωγής τροφίμων αυτής καθαυτής»!
Υπάρχουν όμως πολλά συμπεράσματα που εξάγονται από τα παραπάνω. Κατ’ αρχήν, προς διάψευση των υμνητών της ελεύθερης αγοράς, το χρηματιστήριο εμπορευμάτων δείχνει ότι η «πολύ αγορά» (δηλαδή η καθολική και αδιαμεσολάβητη κυριαρχία της ανταλλακτικής αξίας) δεν οδηγεί σε πτώση των τιμών, αλλά σε άνοδο. Δεν συντελεί ώστε να γίνει πιο «δημοκρατική» η χρήση του καπιταλιστικού εμπορεύματος, αλλά στη στέρησή του από την πλειοψηφία. Δεν παράγει ισότητα αλλά τεράστιες αντιθέσεις. Το σημαντικότερο ωστόσο είναι πως αποδεικνύεται ότι τα τεράστια άλματα που έχει κάνει η παραγωγικότητα της εργασίας και η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων τις τελευταίες δεκαετίες δεν αρκούν για να ξεπεραστεί η πείνα και να δραπετεύσει ο άνθρωπος – παραγωγός του κοινωνικού πλούτου από το βασίλειο της ανάγκης και της εξαχρείωσης…